104 BORRAGINACEAE — VERBENACEAE. 
252/1038. Cordia subcordata, Lamk. 
Hout. 
Bladeren. 
Volksnamen. Mal: Salamoeli (Mol.)—Jav.: Klimasada, Moer- 
masada, Poernamasada, Pramasada — Mak.: Ama — Tern.: 
Salamoeri, Saloengoeri, Tjalimoeri — Boeroe: Fala, Fana — 
Alf. Amb.: Kanawa—Z. & O. Eil.: Kenau. 
Lage, meestal kromme, dicht bij den grond vertakte boom, op 
Java in het oostelijk deel verstrooid groeiend op koraalzand langs 
de kust (K. & V.— VII, bl. 62). Rumphius (Il, bl. 226) zegt, dat de 
Novella nigra op het strand of in de onmiddellijke nabijheid 
daarvan groeit, vaak zoo scheef, dat hij den grond bijna raakt. In 
het oosten van den archipel is hij geenszins zeldZaam. Men vindt 
hem op alle moluksche eilanden en daar soms zeer algemeen; de 
geheele noordkust van Boeroe staat er vol van, doch meest van 
het straks te noemen grauwe geslacht. 
Het spint is ongeveer twee vingers dik en zeer wit, het kernhout 
grauwzwart of aardkleurig, aan de kanten donkerder dan in het hart. 
De fraaiste stukken vindt men op het strand liggen; het gebeurt 
n. |. dikwijls, dat de wortels blootspoelen, zoodat de boom door 
den wind of de zee gemakkelijk kan worden geveld. Het spint 
vergaat dan in korten tijd doch het overblijvende kernhout is van zeld- 
zame eigenschappen en pracht, maar slechts bruikbaar voor klein 
werk. Andere boomen, die soms twee man dik zijn, hebben wel 
een mooi breed hart, doch dat is nimmer zoo fraai van kleur als 
de bestorven stukken, welke men op het strand vindt. Dit hout lijkt 
licht en voos, doch het is buitengewoon duurzaam, ja haast on- 
vergankelijk, daar het weer en wind en aanraking met den grond 
minstens een eeuw lang trotseert. Rumphius vermeldt een geval 
van een verlaten kampong, waarvan de stijlen der woningen van 
dit hout na meer dan 100 jaar gaaf werden bevonden. Aan deze 
excepticneele hoedanigheden paart zich de goede eigenschap van 
weinig of niet te scheuren, zoodat de O.l.C. jaarlijks een groote 
hoeveelheid salamoelihout van Boeroe ontbood voor het maken van 
laden voor geweren. Bij opschaven vertoont het weinig glans, en geen 
buitengewone schoonheid, maar door droog polijsten krijgt het fraaie 
bruine vlammen en een donkergroenen weerschijn en hoe verder 
van het hart af, des te donkerder en fraaier geaderd is het. Buiten 
twijfel, zegt Rumphius, zou het in Europa als meubelhout gezocht zijn, 
als het beter bekend was. De inlanders bezigen het, als gezegd, voor 
stijlen van huizen; voorts worden de donker gevlamde stukken zeer 
veel gebruikt voor meubelen en voor draaiwerk. Uitde breedste stuk- 
ken maakt men bladen voor tafeltjes, kasten e.d. Men gebruikt het 
ook voor inhouten van kleine vaartuigen, doch daarvoor ís het min- 
der geschikt, omdat het zoo zacht is, dat draadnagels er niet goed in 
houden. De bewoners van Kei nemen daarom voor dat doel het 
kernhout van pasgekapte boomen, waarin de spijkers vastroesten. 
De ternatanen Schrijven aan het kernhout medicinale krachten 
toe: zij gebruiken het altijd met dat van Thespesia populnea, Soland., 
omdat zij den salamoeli beschouwen als het wijfje daarvan, 
Als men met de jonge bladeren de handen sterk wrijft, zoodat 
zij ernaar rieken, zou men gevrijwaard zijn voor het steken door 
venijnige visschen en de pijn zou onmiddellijk verdooven als men, 
gestoken zijnde, de bladeren op de wond wrijft. 
