253/1177, 
Wortels. 
Bladeren. 
2353/7181. 
Voorkomen. 
108 ___ VERBENACEAE. 
fijngestampt in het water geworpen, Òf aan de steenen van het rif 
gekneusd, zoodat het sap zich met het zeewater vermengt. De 
visschen zouden onmiddellijk bedwelmd geraken en zich gemakkelijk 
laten vangen. Hetzelfde ‘geval doet zich echter voor bij een andere 
(nog niet herkende) Callicarpasoort, door Rumphius (IV, bl. 124) 
onder den naam van Frutex ceramicus beschreven als een 
heester, op Ambon onbekend, doch op Banda als kajoe ceram in 
de hoven geplant als vischbedwelmend middel. Hij zegt, dat men 
de bladeren stampt in een vijzel en er asch bijvoegt, waarna men 
het mengsel in een korfje doet en afgedekt een nacht laat staan. 
Men gaat daarmede naar plaatsen, waar bij afloopend getij water 
is blijven staan en strooit het, al wrijvend totdat het schuimt, op 
het water; de visschen komen daardoor dood boven drijven. Voor 
de menschen en overige wezens is echter, zegt Rumphius, deze 
plant onschadelijk, want de wortel wordt als medicijn inwendig 
gebruikt, de bladeren worden door bokken en schapen afgegraasd 
en spreeuwen en andere vogels eten de vruchten. 
Opmerking verdient verder, dat Boorsma (Plantenstoffen II, bl. 
111) Gmelina, een Lantanasoort en Premna foetida, Reinw., die 
alle bij infundeeren met water sterk schuimende aftreksels geven, 
met negatief resultaat onderzocht op de aanwezigheid van sapo- 
nineachtige stoffen. 
In het Museum: Bladeren. 
Callicarpa spec. 
Volksnamen. Mal. Mol. : Méméniran — Jav.: Méniran — Bal.: 
Ringan-ringan. 
Een derde soort van Callicarpa beschrijft Rumphius (IV, bl. 123) 
onder den naam van Mamanira als een lagen struik, nauwelijks 
een man hoog, met een stam, hoogstens een arm dik. Hij wast in 
zandige, open velden op mageren grond, aan de kanten van de 
bosschen en in verlaten tuinen. 
Zijn wortel wordt aangeprezen als tegengift tegen kwade visschen, 
paddenstoelen,’ krabben enz.; een afkooksel van den wortel met 
katjang idjo gedronken en tegelijkertijd de met een weinig curcuma 
gewreven bladeren als pap gelegd op vuile zweren, werkt zui- 
verend en opdrogend. Een aftreksel van de bladeren met roode 
sélasi (Ocimum Basilicum, L.) wordt gegeven als de kraamzui- 
vering bevorderend middel en als emmenagogum (R.). 
Tectona grandis, L. f. 
Volksnamen. Op Java: Djati — Jeugdnamen. Soend.: Do- 
dolan — Jav.: Delég. 
Boom van veranderlijken habitus: op bijzonder waterarme, steen- 
achtige gronden is het een zeer kromme, laag vertakte boom, 15 
à 20 M. hoog en 0.50 M. dik, terwijl op gunstige standplaat- 
sen de kruinhoogte bijna het dubbele bedraagt en de dikte van 
den zuilvormigen stam 2 M. te boven gaat; in gesloten cultures 
zijn de stammen van zelfs 30 M. kruinhoogte kaarsrecht. Op Java 
komt hij wildgroeiend voor in streken met sterk geprononceerden 
oostmoesson op zeer droge of periodiek nogal droge gronden, 
van Krawang oostwaarts, in Midden-Java tot op 650 M., in Besoeki 
