TECTONA — VITEX. 111 
zeldzaam, De wortels en bladeren werden mij te Batavia door 
een kruidenzoeker gebracht als geneeskrachtig: de toepassingen 
zijn mij evenwel niet bekend. Dr Boorsma deelde mij mede, 
dat de bladeren met water een gelatineuze massa vormen en 
evenals die van Cyclea barbata, Miers (zie aldaar) voor het ma- 
ken van fjintjaoe worden gebruikt. 
In het Museum: Wortels, bladeren. 
53/1185. Premna tomentosa, Willd. 
Volksnamen. Mal: Béboelan hêndak (Lamp.)—Soend.: Boeng- 
boelan, Boelang — Jav.: Bolang, Gadoengan, Gémbolang. 
Nogal slanke boom, tot 16 M. hoog en 40 cM. dik, meestal dun- 
ner, verbreid over geheel Java beneden 900 M. zeehoogte, soms 
kleine boschjes vormend, doch in den regel verstrooid groeiend. 
De stam is meestal eenigszins bochtig en het hout daarom niet 
in groote afmetingen te krijgen; wegens zijn deugdelijke, veel op 
die van djati gelijkende eigenschappen is het echter, vooral in West- 
Java, gezocht voor/huisbouw (K. & V.— VII, bl. 179). Volgens 
Hasskarl's Nut No. 189 is het fraai geel geaderd en zeer sterk, doch 
niet groot en daarom slechts voor huisraad in gebruik. Met het 
laatste is in overeenstemming hetgeen mij uit de Lampongsche 
Districten omtrent dit hout werd medegedeeld. 
Daar wordt verder de van de schorslaag ontdane bast met dien 
van haléban boenga (Vitex) en gambir gewreven of gekneusd, en 
het uitgeperste sap toegediend als middel tegen buikloop. De 
bladeren worden er, fijngewreven met die van Ricinus en met 
sirihkalk vermengd, toegepast tegen maden in wonden van dieren 
en te drogen gelegde provisiën als visch en vleesch. 
In het Museum: Hout. 
253/7186. Vitex celebica, Kds. 
Volksnamen. Alf. Minah.: Basal, Boengis, Masarawèt sëla, 
Rimoewas, Saoe masarawèt, Saoe poeti, S. réndai, Woe- 
las watoe. 
Woudreus, 45 M. hoog, met cylindrischen stam. Wegens zijn 
duurzaamheid en schoonheid wordt het hout voor huisbouw ge- 
roemd; het is van even goede hoedanigheid als dat van Vitex pu- 
bescens,:Vahl op Java en in veel grooter afmetingen te verkrijgen 
(Koorders, Minahassa). 
Waarschijnlijk is dit de Morfalla van Rumphius, op Halma- 
heira bolowaro geheeten en in het ternataansch morofala. Van Soela 
werd materiaal daarvan ontvangen onder den naam van banawoi, 
dat zeker een Vitex is en niet Nauclea' cyclophylla, Miq., zooals 
De Clercq opgeeft; zekerheid dat het de soort celebica, Kds is, 
heb ik echter nog niet kunnen krijgen. Rumphius zegt (III, bl. 46), 
dat hij voorkomt in den Soela-archipel en op Ceram’s Noordkust. 
De stam heeft groote overeenkomst met dien van Adina fagi- 
folia, Val, het hout is wit, dicht, fijn van draad als het witte lasi- 
hout, doch harder en met een voos hart. Op Soela wordt het veel 
gebruikt voor den bouw van vaartuigen en kon men het op Am- 
bon hebben, men zou er — zegt R.—schoone planken van maken, 
tot schrijnwerk bekwaam. Intusschen werd mij uit Soela bericht, 
Bladeren. 
Hout. 
Bast. 
Bladeren. 
Hout. 
