Bast. 
Hout. 
2353/7186. 
Wortel. 
Bladeren. 
Chemie. 
Hout. 
114 VERBENACEAE. 
en duurzaam en laat zich goed bewerken, ook draaien, komt ech- 
ter slechts in lengten van 2 M. voor (Duyfjes’ Houtcatalogus, bl. 
91). Kajoe koela werd door mij van Timor ontvangen als een van 
de weinige daar bij de B. O. W. in gebruik zijnde inheemsche 
houtsoorten; meer inlichtingen heb ik er niet over kunnen krijgen. 
Teysmann (Natuurk. Tijdschr. v. N.I. dl 34, bl. 508) zegt, dat 
een aftreksel van den bast op Timor wordt gedronken tegen geel- 
en waterzucht. 
In het Museum: Hout. 
Vitex Minahassae, Kds. 
Volksnamen. Alf. Minah.: Saoe séla. 
Boom van Noord-Celebes, door Koorders alleen gevonden bij 
Kajawatoe en daar steriel ingezameld; volgens hem (Minahassa, 
bl. 560) wordt het hout voor huisbouw zeer hoog geschat. Op bl. 
170 heet het goed tegen weer en wind bestand en geschikt voor 
planken en balken. 
Vitex Negundo, L. 
Volksnamen. Mal.: Lagoendilaoet laki- laki (Mol.) —Alf. Amb.: 
Ai toeban. 
Boomheester of klein boompje, uitsluitend groeiend op het strand 
(K. & V.— VII, bl. 201), door Rumphius beschreven (IV, bl. 50) 
onder den naam van Lagondium litoreum âls een wijd uit- 
gespreiden struik of een middelmatigen boom met krommen, schuin 
staanden stam ter dikte van een dij, nergens anders voorkomend 
dan aan vlakke, nogal steenachtige kusten. 
Een afkooksel van den wortel geneest gezwollen en zuchtige 
lichamen en verdrijft de wormen. De bladeren, gekauwd, genezen 
ulceratiën; gewreven, met peper gemengd en tot pillen gedraaid 
en twee of drie daarvan ingenomen bij opkomende koude koorts, 
verdrijven zij de koude (Rumph.). 
Greshoff (Plantenstoffen Il, bl. 158) vond in den bast en de bla- 
deren een chromogeen glucosied en Boorsma (Flantens on IV, bl. 
111) een spoor alcaloïd. 
Vitex pubescens, Vahl. 
Volksnamen. Mal.: Alaban (S.W.K.), Halaban, Haniban 
(Lamp.), Laban, Léban, Manèh (Atjeh), Néban—Bat.: Aloban— 
Soend.: Hèjas, Kiarak, Laban —Jav.: Laban, L. kêtilêng, L. 
soengoe-—Mad.: Labhan. _ 
Boom, tot 25 M. hoog en 70 cM. dik, meestal slechts 10 à 15 
M. met een stamdiameter van- 35 à 45 cM., op rotsachtigen, dorren 
grond zelfs niet meer dan een klein, krom boompje van 4 M. 
hoogte en 20 cM. dikte. Hij is verbreid over geheel tropisch Azië: 
op Java komt hij voorbeneden 800 M. zeehoogte, nooit echt gezel- 
lig maar toch in vele djatibosschen in zeer talrijke individuen in 
het zelfde bosch verstrooid, of in groepen. Hij groeit bij voorkeur 
op periodiek of constant drogen grond, ook op koraalkalk, en soms 
ook vlak aan het strand op ziltig terrein. 
De stam is meestal krom, laag bij den grond ordeloos vertakt en 
nogal diep gesleufd, zoodat hij nooit hout levert in lange afmetingen ; 
orje ONE 2 
