VITEX. FEZ 
De versche bladeren werken zuiverend en genezend op wonden. 
De balische en javaansche vrouwen geven zoowel de bladeren 
versch met slappe arak, als gedroogd en tot poeder gewreven onder 
andere djamoe, om de winden uit ’t lijf te verdrijven, verstopte 
maandstonden te bevorderen en de baarmoeder te reinigen (R.). 
Waitz (Practische waarnemingen, bl. 10) achtte de bladeren aan- 
bevelenswaard als ondersteunend middel bij waterzucht, vooral bij 
lijders met een gevoelig en verzwakt darmkanaal en insgelijks bij 
koliek; men kan ze in dezelfde dosis laten gebruiken als kamillen. 
In een Summier ziekenrapport van Tjiandjoer (Geneeskundig Tijd- 
schr. v.N.I. 1862, bl. 690) wordt gerapporteerd, dat herhaalde- 
lijk met goed gevolg werd gebruik gemaakt van een infusum der 
herba lagoendi bij catarrhale diarrheeën en‘andere lichte buikziek- 
ten. Mevr. Kloppenburg vermeldt, dat de bladeren, met azijn fijn- 
gestampt, op de milt worden gelegd bij pijn in dat deel van het lichaam. 
Een zalf van de bladeren met klapperolie is dienstig tegen schurft: dit 
middel ís ook elders bekend en Mevr. K. beveelt aan, daarmede in- 
wendig gebruik van een aftreksel van de bladeren te combineeren. Een 
afkooksel met kéntjoer en een stukje koenir, met suiker, zou worden! 
gedronken tegen tering. Wasschingen met een aftreksel van lagoen- 
dibladeren worden toegepast tegen jeuk in de liezen bij zwaarlijvige 
mannen en als de transpiratie zout is (Mevr. K.). De maleiers baden 
volgens Ridley (Mal. Geneesmiddelen, bl. 28) teringlijders met een 
afkooksel van de bladeren en geven als inwendig middel pillen, 
gedraaid van de met knoflook, peper en curcuma fijngewreven 
bladeren. Met djintên itam (Nigella sativa) en uien fijngewreven, 
leggen zij ze ook op het voorhoofd bij hoofdpijn. Op Karimon 
djawa wordt volgens Koorders (Natuurk. Tijdschr. v. N. L. dl 48, 
bl. 89) een aftreksel van de bladeren ingenomen tegen koorts; 
in de Lampongs past men daartegen wasschingen toe. 
De versche takken, op een drogen dag geplukt, legt men in de 
rijstkisten om de rijst voor klander te bewaren; uit de kleerkasten 
houden zij de kakkerlakken en wandluizen. De rook verdrijft de 
muskieten uit de huizen (Rumph.). Ook het gebruik om insecten 
te weren vindt men bij verschillende schijvers vermeld, zooals in 
het Natuurk. Tijdschr. v. N. IL. di XX, bl. 223, het Tijdschr. v. 
Land- en Tuinbouw en Boschcultuur 5e jaarg., bl. 554 en in 
Publicaties 1914 van het Ned.-Ind. Landb. Syndicaat, bl. 172: uit rijst 
en koffie worden de boorkevers verdreven met lagoendibladeren. 
Deze plant bevat een aetherische olie, volgens Boorsma (Plan- 
tenstoffen IV, bl. 111) geen saponine, een spoor alcaloïd in de 
bladeren en iets meer in de vruchten. 
In het Museum: Bladeren, vruchten. 
253/7186. Vitex vestita, Wall. 
Volksnamen. Mal.: Léban nasi (Malakka), Maramboeëng 
(Minangk.). 
Boom, 30 en meer voet hoog, op het Maleische Schiereiland 
veelvuldig voorkomend. Het lichte, witachtig reekleurige hout wordt 
gebruikt voor daksparren en brandhout; het ís veel minder in kwa- 
liteit dan dat van V. pubescens, Vahl (Ridley, Mal. Timmerhout- 
soorten, bl. 84). | 
Chemie. 
Hout. 
