253/1191. 
Wortels. 
Bladeren. 
Zaden. 
120 VERBENACEAE. 
meent, dat het zonder verwonding der zachte deelen fijnkauwen 
van een scherf van een bord met behulp van een kédji bëling-blad, 
berust op door zelfsuggestie ontstanen moed en het bezit van een 
stevig, gezond gebit en vermeldt een persoon, die het zonder blad 
deed; het zou eenvoudig een kwestie zijn van durven. De inlander 
echter oordeelt, gelijk gezegd is, anders en naar diens opvattingen 
moeten dergelijke bladeren, krachtens wat men gewoon is de trans- 
migratieleer te noemen, heilzaam zijn bij steenziekte. Vorderman zelf 
beschrijft een geval, dat een lijder aan niersteen met suppuratieve 
ontsteking van het nierbekken, naar het oordeel van den behan- 
delenden geneesheer alleen te redden door een operatie, overging 
tot het gebruik van een afkooksel van een der soorten van daoen 
këdji bêling met daoen oerat (Plantago) en den medicus na een 
kuur van eenige maanden verbaasde met het bereikte resultaat. 
V. wordt daardoor echter niet overtuigd van de therapeutische waarde 
der këdji bëlingbladeren en meent het succes te moeten toeschrijven 
aan de daoen oerat. Boorsma (Plantenstoffen IV, bl. 22) zoekt 
verband tusschen de uitwerking en de aanwezigheid in kêdji bêling- _ 
soorten en andere diuretica, ook in daoen oerat en in daoen mêni- 
ran, van een hoog gehalte aan kaliumzouten. Hoe het zij, de daoen 
kédji bëling gelden zoowel bij den inlander als bij den europeaan 
(terecht) als een voortreffelijk middel tegen níer- en blaassteenen, on- 
verschillig of die uit uraten, phosphaten of oxalaten bestaan (Vorder- 
man in Tijdschr. v. nl. Geneesk. 1900, bl. 51) en volgens Mevr. Klop- 
penburg werken die van Clerodendron calamitosum (kédjibëling No. 
II) het krachtigst. Een afkooksel daarvan wordt volgens deze dame 
wel eens alléén gebruikt, doch juist wegens de sterke werking 
beveelt zij aan, deze soort te mengen met kédji bêling No. I(Desmo- _ 
dium gangeticum, DC.) en daoen méniran (Phyllanthus Niruri, L.). 
Clerodendron inerme, Gaerín. 
Volksnamen. Mal.: Gambir laoet (Mol.), Kêtoewèr, Manor oetan 
(Amb.) —Soend.: Kémbang boegang—Mak.: Biring djéné. 
Heester, 1 tot 10 M. hoog, alleen groeiend aan of nabij zout of brak 
water, vooral aan riviermonden en in de mangrove, minder vaak 
aan zandig strand (Backer, Tropische Natuur 1916, bl. 88). Rum- 
phius beschrijft hem (V, bl. 86) onder den naam van Jasminum 
litoreum als een struik, die bij de visschers in hooge achting 
staat als heilzaam tegen allerlei vergiftiging door visschen en an- 
dere zeedieren. Bij voorkeur gebruikt men de zaden, doch als men 
die niet krijgen kan, de met water fijngewreven wortels. Als ie- _ 
mand groot krimpen en scheuren in het lijf gevoelt van ingekregen 
venijn of het eten van schadelijke dieren, dan moet men hem het 
lichaam wasschen met een afkooksel van de bladeren en ook daar- 
van te drinken geven. De versche bladeren, met olie bestreken en 
over: het vuur warm gemaakt, genezen versche wonden. De ma- 
leiers gebruiken ze voor dat wonderlijk gerecht, dat zij nasi radji (?) 
noemen, ’t welk bestaat uit gekookte rijst waaronder verder allerlei 
fijngesneden scherpe bladeren, als van djëroek nipis, sawi, uien enz., 
zijn gemengd: deze maskeeren den onaangenamen smaak van de gam- 
bir laoet-bladeren. Dit kostje wordt gegeten om eetlust op te wekken. 
De zaden worden, als reeds vermeld, fijngewreven ingenomen 
| 
| 
AE. PRT 
he. & 
