Wortel. 
Bladeren. _ 
Vruchten. 
Chemie. 
Ld 
122 VERBENACEAE. 
Java van even achter het zeestrand tot op 1700 M. zeehoogte in 
struikwildernissen, secundair bosch en op alangvelden (Backer, 
Tropische Natuur 1916, bl. 88). 
De wortel wordt volgens Filet (No. 6930) fijngewreven ingeno- 
men om een heldere stem te verkrijgen. Te Buitenzorg gebruikt 
men hem met andere díuretische middelen tegen vrouwenziekte. 
De bladeren geeft men aan hoornvee wanneer het aan buik- 
ziekte lijdt (Vorderman, Madoereesche planten No. 185); zij wor- 
den volgens mededeeling van Dr Boorsma ook door kraamvrouwen 
gegeten en uitwendig, gestan:pt met adas-poelasari, aangewend 
tegen rheumatiek. Jasper (Geneeskrachtige planten) bericht, dat 
men bij -pijn of moeheid in de gewrichten 8 à 10 jonge blade- 
ren met wat kalk fijnwrijft en dit als zalf of wrijfmiddel aanwendt. 
Een aftreksel van de bladeren met zout en fêmoe lawak wordt 
volgens Dr Boorsma gedronken tegen een opgezetten buik; men 
zegt ook, dat het dienstig is tegen wormen. 
De vruchten, rijp of onrijp, worden in de Lampongs bij de sirih 
gekauwd tegen zwaren hoest. 
Boorsma (Plantenstoffen IV, bl. 24) trof in de bladeren geen orga- 
nische stoffen aan,waarvaneentherapeutische werking mochtworden 
« verwacht; sporen alcaloïd werden gevonden, doch de hoeveelheid 
2353/7191. 
verkregen uit 30 gram versch blad was voor een kikvorsch niet merk- 
baar giftig. Zij hebben echter een hoog kaliumgehalte: de asch van 
100 gram blad gaf 382 mgr. K. naast zeer weinig Na. 
In het Museum: Wortels. 
Clerodendron Siphonanthus, R. Br. (C. fortunatum, Bl). 
Volksnamen. Mal.: Bidoejoek, Gandja, Mémadatan (Batav.), 
Ronggo dipo (Palemb.)—Soend. : Géndjè, Sékar pêtak—Jav.: 
Daoen apioen. ve 
Heester of kruid, opgericht, 1 tot 3 M. hoog, op Java wildgroeiend 
van af de laagvlakte tot op 450 M. zeehoogte op grazige, zonnige 
„of lichtbeschaduwde terreinen, vrij zeldzaam doch plaatselijk vaak 
Bladeren. 
2353/7199. 
or 
an) 
L 
in groote hoeveelheid. In West- en Midden-Java wordt deze soort 
tot op 1200 M. wel eens in tuinen gekweekt als vermeend opium- 
surrogaat (Backer, Tropische Natuur 1916, bl. 88). Volgens Boorsma 
worden de gedroogde bladeren in een wikkelblad bij wijze van 
strootje als genotmiddel of tegen asthma gerookt; een werkzaam 
beginsel werd er door Greshoff (Plantenstoffen Il, bl. 159) niet 
in gevonden en B. ondervond van het rooken ervan niet de minste 
uitwerking. .De reuk bij verbranden herinnert echter eenigermate 
aan dien van opium (Jaarboek 1915 Dept v. L. N. & H., bl. 24). 
In het Museum: Bladeren. 
Peronema canescens, Jack. 
Volksnamen. Soend.: Djati sabrang, Ki sabrang — Mal.: 
Soengkai, Soengkai mêlajoe — Z. & O. Born.: Loeroes. 
Boom, tot 22 M. hoog en 60 cM. dik, in 1892 volgens K. &. V. 
(VIL, bl. 214) op Java wildgroeiend alleen aangetroffen nabij Menes 
in West-Bantam, thans in Bantam en het westelijk deel van Ba- 
tavia reeds tamelijk algemeen en zich derhalve vrij snel oostwaarts 
verbreidende. In Midden-Java is hij herhaaldelijk aangeplant ge- 
& 
El 
