256/7379. 
256/7401. 
OCIMUM — PHYSALIS. 139 
van rêmoedjoeng met koenir en woengoe-bladeren (Graptophyllum 
pictum, Griff.) en een aftreksel van rëmoedjoeng met bast van papaja 
gantoeng (Carica) is volgens haar een heilzaam inwendig middel 
tegen podagra.-Als Folia Orthosiphonis zijn de bladeren als niet- 
verplicht geneesmiddel opgenomen in de Nederl. Pharmacopee. 
Uit de bladeren is een glucosied afgezonderd, waarvan de wer- 
king nog niet is nagegaan; Boorsma vond in 100 gram versche 
stengeltoppen 631 mgr. kalium en in een even groote hoeveel- 
heid’ bladeren 738 mgr. Men zou geneigd zijn aan de kaliumver- 
binding de diuretische werking toe te schrijven, ware het niet, dat de 
hoeveelheid, waarin het kruid hier wordt toegediend, te gering is 
om aan een zoodanige werking te kunnen gelooven. In Europa 
echter, waar men gewoonlijk een afkooksel maakt van 15 gram 
droog blad, komt ongetwijfeld het kaliumgehalte bij de verklaring 
van de werking in aanmêrking (Boorsma, Plantenstoffen IV, bl. 25). 
SOLANACEAE. 
Lycium chinense, Mill. 
Volksnamen. Jav.: Daoen koki. 
Gedoornde heester, van Java tot dusverre alleen bekend van 
het Diëngplateau, waar hij wordt aangeplant in pagers. Een af- 
treksel der met thee vermengde gedroogde bladeren wordt er 
gebruikt als spoeling tegen kiespijn. 
Physalis spec. 
Volksnamen. Soend.: Tjètjèndèt, Tjitjindit, Tjitjipoekan — 
Jav.: Tjèploekan — Mad. : Jor-joran. 
Opgericht kruid, tet 1 M. hoog,verbreid over geheel Java. Rum- 
phius beschrijft het (VI, bl. 60) onder den naam van Halica- 
cabus indicus en zegt, dat het groeit op zandige plaatsen in 
verlaten tuinen en aan vlakke oevers van rivieren. 
De wortel (van tjêntjèrètan) wordt volgens Filet (No. 8804) op 
Java fijngewreven toegediend tegen ingewandswormen; volgens 
mededeeling van Dr Boorsma is een aftreksel van tjèploekan-wor- 
tel in gebruik tegen koorts en worden de bladen, met adas-poela- 
Sari, zout en sirihbladeren in olie gewreven, geroemd als zalf bij 
breuk. Te Batavia appliceert men tjêploekan-bladeren op steen- 
puisten. De Clercq (No. 2693) vermeldt, dat een zalf van de 
fijngewreven bladeren met kalk op wonden en ook bij huidziekten 
wordt toegepast. Ridley bericht in Mal. Geneesmiddelen (bl. 35), 
dat de maleierstot poeder gewreven tjiploekan-bladeren met curcuma 
gebruiken om zweren te pappen en (bl. 42) een afkooksel van 
dezelfde met daoen oerat (Plantago) tegen gonorrhee aanwenden. 
Volgens Rumphius worden de bladeren onder ander moeskruid 
gemengd. De Clercq zegt, dat van vee, ’t welk dit kruid heeft 
gegeten, het vleesch naar muskus riekt. 
De bessen worden gaarne als snoeperij gegeten en zijn te Bui- 
tenzorg wel eens op de pasars verkrijgbaar. 
Rumphius vermeldt twee soorten van Halicacabus indicus, een 
groote en een kleine, en twee worden er in de indische literatuur 
Chemie. 
Wortel, 
Bladeren. 
Vruchten, 
Soorten, 
