Vruchten. 
256/7407. 
Wortel. 
Vruchten. 
256/7407. 
Cultuur. 
146 SOLANACEAE. 
bloemen, over geheel Java tusschen 50 en 1450 M. zeehoogte 
voorkomend in jong bosch, in sommige streken algemeen. De 
vruchten zouden híer en daar voor medicijn dienen en worden 
soms ook door de inlanders gegeten (K. & V. — IX, bl. 266). Te 
Buitenzorg en Batavia vindt men ze bij iederen groentenventer op 
de draagmanden; bij de inlanders zijn zij vooral onrijp zeer gezocht 
en worden zoowel rauw als gekookt gegeten. 
In het Museum: Vruchten. 
Solanum Trongum, Poir. 
Volksnamen. Bal.: Téhoeng kanji. 
Het nog niet teruggevonden Trongum agreste spinosum 
beschrijft Rumphius (V, bl. 240) als een leelijk, niet aan te vatten, 
stekelig gewas, niet zoo hoog wordend als S. Melongena, L. en 
dichter voorzien van kromme, houtachtige, takken. Het zou overal 
bekend zijn, doch nergens bepaald in het wild groeien; steeds 
vindt men het in verlaten tuinen. 
De wortel zit zeer vast in den grond, zoodat de plant niet dan 
met moeite is uit te trekken. Als nu bij een moeilijke bevalling 
de vroedvrouw ten einde raad is, neemt zij eenige stukken van 
den wortel, wrijft die met water, perst het gewrevene door een 
doek en geeft het vocht de kraamvrouw in. Het is een walgelijk 
drankje, doch het heeft dikwijls goed geholpen; men mag het echter 
niet gebruiken dan in den uitersten nood, omdat het sterk drijft. 
Minder angstvallig behoeft men te zijn, als het gaat om het uit- 
drijven van de nageboorte; men vermengt dan het uitgeperste vocht 
met een weinig asch en zeeft het vervolgens door een doek. Tegen 
tandpijn of gezwollen tandvleesch neemt men een paar stukjes 
van den wortel met half zooveel masooi, wrijft die met een jonge 
pinangnoot en een vrucht van siriboa op een steen tot een pap, en 
houdt die in den mond op de zeere tanden, niets echter daarvan 
inslikkend. Dit zal na twee uren de zwelling doen slinken; indien 
dat niet het geval is, moet men de remedie herhalen. 
De vruchten gelijken op ronde pruimen, staande op een doorn- 
achtig, stervormig voetje; zij zijn dooiergeel, effen en glad. Zij 
rieken en smaken onaangenaam, zijn wat bitter en jeuken in de 
keel. De armen eten ze, zoolang ze nog groen zijn, rauw met bo- 
kasan, of gekookt als andere sajoer; in beide gevallen heeft men 
van jeuk geen last (R.). 
Solanum tuberosum, L. 
Volksnamen. Mal: Këntang (vulg.) — Soend.: Hoewi koeméli. 
Aardappelen worden volgens De Bie (Inl. Landb. Il, bl. 4) op 
Java geteeld op doorlatende gronden tusschen 400 en 2000 M. zee- 
hoogte, op sawahs als tweede gewas en op tegals; van de laatste 
maakt men doorgaans twee oogsten per jaar. In West-Java gebrui- 
ken de inlanders ter beplanting van sawahvelden pootgoed af- 
komstig van tegalgronden, en omgekeerd. Op sawahs wordt, een 
of twee weken nadat de padi van het veld is, het achtergebleven 
stroo gesneden en op onderlingen afstand van 1!/, of 2 voet op 
rijen getrokken. Vervolgens wordt de tusschen de rijen ontbloote 
grond behakt, eerst in groote kluiten, welke later worden fijnge- 
aak het 
