DATURA. zi 
256/1415. innemen als opwekkend middel en dat twee of drie stuks, met 
pinang gekauwd, den dorst verslaan, een gebruik dat de zeelieden 
in toepassing zouden brengen. Zij schijnen overigens slechts voor 
misdadige doeleinden te worden gebezigd. Volgens Schneider, 
Catechismus der gerechtelijke geneeskunde in Ned.-Indië, bl. 117, 
is Madoera de bakermat der vergiftigingen met doornappelzaad; 
het mengen van toewak daarmede zou op dat eiland dagelijksch 
werk zijn en dikwijls aanleiding geven tot moord en doodslag. 
Toediening met het doel een vijand uit den weg te ruimen zou 
echter niet voorkomen. Ook de overige deelen versmaden mis- 
dadigers niet, want, behalve van de geroosterde en gestampte za- 
den, bedient men zich ook van een aftreksel van de bladeren of 
van de bloemen; een en ander wordt ongemerkt toegediend (Straits 
Bulletin 1903, bl. 224). Zeer zelden wordt — zegt men — de be- 
dwelming teweeg gebracht door branden, om inbraak te verge- 
makkelijken. De rook zou dan in gesloten slaapkamers worden 
geblazen, waarbij volgens Van der Burg (Geneesheer III, bl. 544) 
tegelijk zout op het raamkozijn wordt gestrooid. V.d. B. acht het 
niet onwaarschijnlijk, dat berooking onvoldoende is om een diepen 
slaap teweeg te brengen, zoodat het mogelijk is, dat men zich van de 
feiten bewust kan zijn, doch onmachtig den diefstal te beletten. 
Men vindt van kêtjoeboeng steeds minstens drie vormen opge- 
geven, een met witte bloemen, een met dubbele paarse (Kêtjoe- 
boeng mérah, k. iréng, k. hitam of k. oengoe) en in de derde plaats 
een katjoeboeng kasihan met kleine bloemen en kleine vruchten. 
Ook Rumphius onderscheidt er drie, een witte, een roode (de mid- 
delste van de voorgaande) en een zwarte, die overeenkomt met 
de witte, behoudens dat de bladeren donkerder groen, en bestrooid 
zijn met een grijs meel '). Van die drie wordt de witte voor het 
krachtigst en het schadelijkst gehouden en voor medicinaal ge- 
bruik moet men hem vermijden. Met de schadelijkheid schijnt het 
echter zoo’n vaart niet te loopen. Rumphius deelt mede, dat men 
sagoëerdieven betrapte door de bamboekokers met këtjoeboengza- 
den, welke men vooraf een nacht in versche sagoëer had geweekt, te 
vergiftigen. De euveldaders, die zich vergrepen aan zoodanig ge- 
kruid sap, verrieden zich door „het verdrijven van allerlei potsen”’. 
Bij een onderzoek in het Pharm. Laboratorium te Buitenzorg bleek 
het alcaloïdgehalte van Datura fastuosa veel geringer te zijn, dan 
van een zoo gevreesde plant werd verwacht: het rijkst aan giftig 
beginsel waren nog de bloemen, doch ook daarin werd slechts 0.18°/, 
gevonden (Jaarboek 1910 Dept v. Landb., bl. 53). 
Ook de echte doornappel, de europeesche Datura Stramonium, L., 
komt hier voor; volgens mededeeling van den Heer Backer is 
hij bij Lembang en op het Pengalengan-plateau in groote hoeveel- 
heid verwilderd op de akkers. Deze is, tenminste in Europa, zeer 
giftig. Dit schijnt weer niet het geval te zijn met de uit Amerika 
afkomstige, in het gebergte zeer veel in pagers gekweekte, boom- 
achtige Datura arborea, L. en D. suaveolens, Humb. & Bonpl., ken- 
baar aan de hangende, zeer groote, witte, enkele of dubbele bloemen 
1) Deze laatste zou D. Metel, L. kunnen zijn, doch die is volgens Backer 
in den archipel nog niet ingezameld. 
Vormen en 
soorten. 
