256/7434. 
NICOTIANA. 157 
De kerfbank, zooals in de Soendalanden in gebruik, bestaat uit 
een gewone zitbank, aan welker einde een opstaande plank is aan- 
gebracht met een vierkant gat en beslagen met dun plaatijzer of 
twee reepjes koper. De kerver neemt plaats op de bank, schuift de 
van te voren klaargemaakte rollen in een langzaam en gelijkmatig 
tempo met de linkerhand door de opening en haalt met de rech- 
ter een speciaal voor dat doel bestemd, vrij breed, scherp mes 
met korten steel in hetzelfde tempo op en neer langs de opstaan- 
de plank. Jasper schrijft in het Tijdschr. v.h. B.B. van Nov. 1915, 
bl. 342, dat het kerven in Toeban gewoonlijk geschiedt van mid- 
dernacht tot 9 à 10 uur in den morgen; de toekang radjang kan 
in dat tijdsverloop 3'/, picol nat blad snijden. Het kerfsel droogt 
echter belangrijk in: téngahan en topblad leveren aan voor het 
gebruik gereede tabak respectievelijk 10 en 12 °/, van het gewicht 
nat. Dadelijk na het kerven wordt het gesnedene gesorteerd door 
vrouwen, die de bosjes uitrafelen, de lange draden tusschen de 
vingers houden en de korte laten vallen; deze laatste worden 
afzonderlijk verwerkt en verpakt als inferieure kerf (rémoekan). 
Door andere vrouwen worden de bosjes gestrekt gevlijd op open 
gevlochten, langwerpig vierkante drooghorden van dun gespleten 
bamboe, verschillend van afmetingen, doch juist groot genoeg om 
zooveel kerfsel te bevatten als noodig is voor een lempeng, de 
kleinste eenheid van den groothandel in inlandsche tabak. Op die 
horden wordt de tabak drie of vier dagen lang, elken dag niet 
meer dan een paar uur, in de zon gedroogd, tot zij bruinachtig 
is geworden. Dan stelt men het kerfsel 2 tot 4 nachten, soms langer, 
bloot aan de inwerking van den dauw tot de kleur donkerder is 
geworden. Dit onderdeel van de bereiding wordt het zwaarste ge- 
noemd, omdat natworden door regen tot elken prijs moet worden 
vermeden. Zelfs in het holst van den nacht moet men bij de hand 
zijn om de horden binnen te halen; nat geregende tabak beschim- 
melt, In dit stadium van z.g. bedauwen ontwikkelt zich de bij- 
zondere tabaksgeur. Is deze op zijn best — wat alleen na veel 
ervaring kan worden beoordeeld — dan worden de lempengs dicht- 
gevouwen, gewikkeld in breede reepen pisangbladscheede waar- 
van de binnenlaag is weggesneden, en binnenshuis bewaard om 
een fermentatieproces te ondergaan. Voor den verkoop is zij ge- 
schikt na 40 à 50 dagen, doch soms moet zij een of twee jaar worden 
bewaard alvorens er de verlangde prijs voor kan worden gemaakt. 
De aldus bereide tabak heet in West-Java fémbako tampang, in 
Midden-Java pepean, d.i. in de zon gedroogd. Die welke kunst- 
matig is gedroogd, noemt men f. garangan wanneer zij een lichte, 
t. mole wanneer zij een donkere kleur heeft. De langs natuurlij- 
ken weg gedroogde is gemakkelijk te onderscheiden van de boven 
vuur gedroogde, doordat van deze laatste voor het kerven de zij- 
nerven niet zijn verwijderd. De in de zon gedroogde wordt ver- 
kozen boven de beide andere. 
In West-Java heeft de pekalongan-tabak een zekere vermaard- 
heid. Voorts zijn gezocht de fêmbako sakêrta uit de afdeeling Koe- 
ningan, kenbaar aan de bijzonder kleine lempengs; de eenigszins 
grof gesneden f. parakan en t. kédoe uit het gewest van dezen naam; 
de f. kawasan en tf. paliken uit het zuidoostelijk deel der Preanger 
Kerven. 
Nabehandeling. 
Handelssoorten. 
