NICOTIANA. … 161 
_256/7434. vallen. De zaailingen zijn bij het uitplanten 15 à 20 cM. hoog; 
_ het plantverband is ca 0.70 >_< 0.70 M. op maagdelijke gronden 
en pl.m. 1.20 > 1.20 M. op bëloekarterrein !). Het beschutten na 
het uitplanten geschiedt met een blad, gelijk elders; gewied wordt 
er 2 of 3 keer. De toppen worden voor het openspringen der bloem- 
knoppen uitgeknepen, met uitzondering van de drie onderste blaad- 
jes, welke men laat uitgroeien en waarvan men het beste product be- 
__reidt. Het oogsten geschiedt blad voor blad, naarmate deze rijpen; 
het criterium van rijpheid is, dat zij gele vlekjes beginnen te ver- 
toonen en bij ombuigen van de punteen knappend geluid geven. 
Het plukken heeft alleen plaats bij droog weer. 
De bladeren worden in rijen met den voet omlaag op pisang- 
bladeren opgesteld in de ruimten onder de huizen, of op andere 
voor de zon beschutte plaatsen, en met pisangbladeren afgedekt. 
Na drie dagen worden de voldoend gebroeide uitgezocht, van de 
hoofdnerf ontdaan, opgerold en gekorven; van de beste soort ver- 
wijdert men ook de kleinere nerven. De overblijvende bladeren ziet 
men twee dagen later na, en de dan nog overschietende elken mor- 
gen. Het kerven en drogen in de zon geschiedt als elders; de beste 
soorten droogt men twee dagen, mindere kwaliteit één dag. Na 
het drogen worden de met tabak gevulde roosters onder de huizen 
gebracht met stukken hout er tusschen voorde luchtcirculatie; na 
een of twee etmalen worden die latten verwijderd en dan plaatst 
men geleidelijk meer roosters op elkaar, tot men stapels krijgt van 100 
roosters. Bij de beste soorten heeft sorteeren plaats naar de kwa- 
liteit alvorens de reepen in tweeën gevouwen en bij 180 stuks te- 
gelijk in droge tabaksbladeren worden verpakt. De tabak moet ten- 
slotte 2 à 3 maanden liggen alvorens zij geschikt is voor verbruik. 
In dien tijd is er een schimmel op verschenen en er weer van ver- 
dwenen en heeft zij haar donkerbruine kleur gekregen. 
Ranautabak wordt ter markt gebracht te Moeara Doea; zij wordt 
ter hoofdplaats Palembang en elders in het gewest van denzelfden 
naam verbruikt. Een deel vindt zijn weg naar Singapore: op Java ziet 
men haar zelden of nooit. Het uitschot gaat via Kroë naar de Lam- 
pongsche Districten. De prijzen varieeren te Moeara Doea tusschen 
f 1 en f 7.50 per timpak, d.i. een pak van 180 reepjes, wegende 2!/, 
tot 3!/, kati; de allerbeste soort (kapala pilihan) gaat per gewicht 
en brengt niet zelden f 5 per kati op. 
In het Gouvernement van Celebes en Onderhoorigheden heeft de 
tabak uit de Noorder-Districten een goeden naam; zij wordt voorna- 
melijk geteeld langs de rivier van Pangkadjene. Aan de cultuur wordt 
de noodige zorg besteed; de toebereiding omvat het laten besterven 
der bladeren gedurende 7 dagen in manden, strippen, oprollen in 
pakjes van 15 bladeren, kerven en daarna drogen. 
Op Lombok, van waar tabak wordt uitgevoerd naar Soerabaja, Ma- 
kassar, de Molukken en de Aroe-eilanden, wordt de cultuur gedreven 
op droge gronden en als tweede gewas op doorlatende sawahs. Gelijk 
overal waar tabak van goede kwaliteit wordt geteeld, wordt er de cul- 
tuur vrij intensief gedreven; de beschikbare gegevens zijn echter niet 
voldoende technisch om daaruit te putten voor een wat afwisseling 
met het voorgaande biedende beschrijving. De Heer De Bie deelde 
1) Aldus zegt de nota; het zal echter wel juist andersom zijn. 
Celebes. 
Lombok. 
