162 SOLANACEAE — SCROPHULARIACEAE. 
256/7434. mij mede, dat Lombok meer en meer tabak gaat produceeren voorde 
Timor. 
Handels- 
beweging. 
Sigaren. 
buitenlandsche markt: in 1916 zouden via Soerabaja 12000 pakken 
van 100 Kg. gewicht van daar zijn verzonden. 
Op Timor, dat geen tabak uitvoert, is de voorraadschuur van dit 
product het landschap Amanoebang. Het planten geschiedt in den 
regentijd; het broeien heeft plaats door de bladeren samen te druk- 
ken in pakken, welke in huis bij het haardvuur worden opgehangen. 
De gekorven tabak wordt bewaard in kokers van bamboe betong. 
Onderstaand overzichtgeefteen denkbeeld van den omvang van den 
uitvoer van tabak van Java (die van ondernemingen natuurlijk inbegre- 
pen), van gekorven tabak voor de oostersche markt en volledigheids- 
halve van dien van sigaren en sigaretten van inheemsch fabrikaat. 
Ongekorven tabak (tons). 
| | | VARETAN Ee | 3 
| HA | 
RAS ee 8 Hel 8 2 
É ci RN ERE ze a S etri 
van/in. Fe) St U LES = ® S, 5 sl 5 
5 et 8 e 15 sul Bnn 
kad @ o Jt laf _ 5 ks:4 kel 
Au uì (9p) jam jaa} FE Au laa) u 
: : 
1910 [11.125 | 10.326 | 8.433 | 5.324 | 1.240 | 1.251 224 | SEE 
1911 12.128 | 11.358 | 14.905 | 7.209 | 3.102 | 1.982| 1.607| 20 | — 
blad. 5.909 | 13.383 | 3.116 | 2.979 | 2.423 11 52 \n.v.l 19 
1912 } krosok. 10.080 | 3.550 | 11.460 | 3.532 | 1.399 | 2.318 87e en 
Rand jas. 1.446 | 11.865 305 | 2.385 | 1.40 | — 224 | 45 | 39 
krosok. 16.815 | 3.742 | 13.872 | 3.308 | 2.200 | 2.278 402 NE 
$ blad. 1.808 | 11.926 142 | 1.201 | 1.187 93 200 | AAE nen 
1914 ) krosok. 
14.034 | 2.783 | 10.362 | 1.882 | 1.338 | 1.567 186 | ER 
Gekorven tabak (tons) Sigaren (Kg.) Sigaretten (Kg.) 
‘Cn 
Ì . toi} . H . . 
l : a e 5 | 5 zo| en e Ies oe 
ENEN ENEN: ANNEER 
EN NE 5 ISES 5 es S 5 5 Fj ERR 
sl Zo EIS sle see de STE 
©) (97) [aa m Au On ca om (7) m ga (97) (92) m 
1910, 168 | 170 | 16 | 7||1.007| 81 |59 |17 | 5 | 1.974| 196 |2.046/17.741| 8%6| — 
1911) 152 | 123 | 45 | 9|[1.059| 105 | 57 | 16 | 6 | 1.434| 595 [2.212| 7.578 2.374 
1912) 186 | 129 \n.v.j 9|| 953, 135 || 15, 7 | 3.203 365 | 623) 1.5971.029| 50 
19103| 187 | 170 \n.v.l 24 || 928| 47 |38{ 7 | 5 | 2.860| 275 |2.270| 1.215{n.v. (683 
1914l 240 | 187 | 74 | 5|| 721| 35 |31 | 17 | 4 | 3.835 573 [4.139| 2.970 1.616 | — 
Omtrent het verkeer binnen hettolgebied geeft de statistiek van 
het Encyclopaedisch Bureau de volgende cijfers voor het jaar 1914. 
Java verzond in totaal 1.487 ton gekorven tabak en ontving 839 
ton van Sumatra's Westkust, 123 ton van de Zuider- & Ooster- 
afdeeling van Borneo en 55 ton van Bali en Lombok. Laatstge- 
noemd gewest voerde, behalve naar Java, nog 421 ton uit naar 
andere ned.-indische havens, vooral naar Makassar. Dat Java in- 
landsche tabak zoowel uit- als invoert is, zooals reeds ter anderer 
plaatse werd opgemerkt, het gevolg van de voorkeur, die den ge- 
heelen archipel door aan Java-tabak wordt gegeven voor gebruik 
bij de sirih. De van Sumatra’s Westkust ingevoerde tabak wordt 
op Java voor een groot deel verrookt ín den vorm van sigaretten. 
Sigaretten en goedkoope sigaren, vooral sigaartjes, worden in 
groote hoeveelheid op Java gemaakt en verbruikt. Behalve een klein 
aantal europeesche sigarettenfabrieken, welker product in verband 
