SESAMUM — HYGROPHILA. 171 
ACANTHACEAE. 
2606/7906. Staurogyne elongata, Ktze (Ebermayera elongata, 
Nees, E. subpaniculata, Hassk.). 
Volksnamen. Soend.: Reundeu — Jav.: Godong kêdji. 
Overblijvend kruid, met vleezigen, zwakken stengel, groeiend 
in schaduwrijke bosschen in het gebergte (Hasskarl, Retzia, bl. 79). 
Door Vorderman is het aangewezen als een van de z.g. glaskau- Glaskauwers- 
wersplanten (zie onder Clerodendron calamitosum, L.):in Soerakarta °'°"* 
vond hij den wortel, in Bagelen de bladeren als diureticum in 
gebruik (Geneesmiddelen II). De jonge bladeren worden volgens Culinair. 
Hasskarl rauw met sambal (en gember) bij de rijst gegeten. 
266,7926. Hygrophila spec. 
De kleine, bruine zaden, die men als inlandsch geneesmiddel 
op de pasars te koop vindt aangeboden onder den naam van 
têëlor kodok, zouden volgens Vorderman (Geneesmiddelen 1) af- 
komstig zijn van Hygrophila obovata, Nees (inlandsche) of H. 
salicifolia, Nees (ingevoerde, Chin: san fan tji). Te Batavia worden 
zij volgens hem aangebracht van China en van Buitenzorg, doch 
ik vernam, dat zij uit het Krawangsche komen, waar tëlor kodok 
overvloedig in het wild moet worden aangetroffen. Indien die zaden 
met water in aanraking komen, omhullen zij zich met een slijmige 
laag en vormen klompen door.het zich oprichten en aaneenhechten 
van in drogen staat aanliggende haren: alsdan doen zij levendig 
denken aan de conglomeraten van kikvorscheieren in de slooten. 
Van de eigenschap om in de gelatineuze omhulling een groote 
hoeveelheid vocht op te nemen, maakt men gebruik om de za- 
den uitwendig te bezigen als afkoelend middel op het hoofd, en 
in gevallen waarin men in Europa papt met lijnmeel, of mosterd- 
pleisters en dergelijke dienstig acht, maakt men hier wel gebruik 
van têlor kodok. Het onderzoek toonde de aanwezigheid aan van 
een soort van plantenslijm; andere organische stoffen waarvan 
een bijzondere werking is te verwachten, werden niet gevonden 
(Boorsma, Plantenstoffen Il, bl. 44). 
In het Museum: Zaden. 
26/7926. Hygrophila spec. 
Volksnamen. Mal. Mol.: Gandaroesa pêrampoean, Poeli poe- 
tih — Mak.: Boengo-boengo. 
Gendarussa femina beschrijft Rumphius (IV, bl. 72) als een 
kleinen heester, 4 à 5 voet hoog, met vele takken zich uitbrei- 
dende, welke takken ten deele liggen en verder opgericht staan. 
Hij groeit in de valleien langs de kanten der beken en aan den 
voet van de bergen; men plant hem ook op de erven, waar hij 
zich weelderig vermeerdert, doch zelden bloeit. 
De wortels, met pinang gekauwd en het sap ingeslikt, sterken wortels. 
de maag en hergeven den eetlust aan hen, die van een langdurig 
ziekbed opstaan. 
Een handvol van de bladeren, over het vuur warm gemaakt en Bladeren. 
op de beenen gesmeerd, geneest beri-beri; men gebruikt ze ook 
tegen lamheid, jicht en groote pijn in de leden, ’t zij boven het 
