2656/7945. 
Glaskauwers- 
plant. 
Andere toe- 
passingen. » 
266/7951. 
172 ACANTHACEAE. 
vuur warm gemaakt, ’t zij in afkooksel voor het bevochtigen van 
omslagen. Het vocht verkregen door de bladeren in water te wrijven, 
helpt kinderen bij benauwdheid op de borst: het veroorzaakt bra- 
king, waardoor het slijm loskomt. De makassaren druppelen het 
sap in de oogen om die te zuiveren, als ze beginnen donker en 
nevelig te worden (R.). 
Hemigraphis colorata, Hall. f. (Ruellia c., BL). 
Volksnamen. Mal: Binaloe api — Soend.: Reundeu beureum — 
Jav.: Kédji bêling, Sambang gëtèh, Sarap. _ 
Liggend kruid, wildgroeiend en in tuinen gekweekt in randen. 
Vorderman (Geneesmiddelen II) heeft het aangewezen als een der 
glaskauwersplanten en evenals bij andere kédji bêling-soorten (zie 
onder Clerodendron calamitosum, L.) vond Boorsma (Plantenstof- 
fen IV, bl. 23) in de bladeren een hoog kaliumgehalte en slechts 
sporen natrium, wat .de diuretische werking ervan kan verklaren. 
Volgens Mevr. Kloppenburg worden er bloedstelpende eigenschap- 
pen aan toegeschreven (signatuurmiddel?) en wordt het aangewend 
bij stortingen na de bevalling, dysenterie en haemorrhoiden. Rum- 
phius beschrijft het (VI, bl. 30) onder den naam van Prunella 
molucca hortensis en zegt, dat het sap bij hooge koorts wordt 
ingegeven en in de oogen gedruppeld, terwijl de gekneusde bla- 
deren op de polsen worden gebonden, een en ander om te ver- 
koelen. Voorts worden de bladeren gebruikt bij het roodverven 
van katoen, ongeacht met welke andere kleurstof, om een besten- 
dige, hoogroode kleur te verkrijgen. 
Behalve de tamme Prunella vermeldt hij nog een aantal Prunella 
molucca silvestris en zegt (VI, bl. 31), dat bijna elk landschap 
zijn Prunella heeft van bijzondere gedaante. Zij groeien altijd op 
schaduwrijke plaatsen, onder groote boomen, in valleien, enz. Men 
plant ze ook wel in de tuinen, waar ze veel hooger en weelderiger 
worden dan in het wild en forscher bladeren krijgen. In het algemeen 
schrijft men er een heelende kracht aan toe bij versche vleesch- 
wonden; men kauwt daarom de bladeren, met of zonder gember, 
spuwt het sap op de wond en verbindt die met de rest. Ook ver- 
stuikte leden worden met het kauwsel verbonden. Het sap der 
bladeren, met azijn ingenomen, verwekt de maandstonden (R.). 
Strobilanthes crispus, Bl. 
Volksnamen. Mal. : Daoen pitja bêling (Batav.) — Jav. : Enjoh 
kêlo, Kedji béêling. 
Struikachtig gewas, op vele plaatsen op Java in het wild voor- 
komend en sinds de bladeren een zekere therapeutische vermaard- 
Glaskauwers-heid hebben gekregen tegen steenziekte, soms ook op europeesche 
plant. 
erven gekweekt: het laat zich gemakkelijk stekken (Vorderman, 
Tijdschr. v. Inl. Geneesk. 1900, bl. 51). Behalve als diureticum heeft 
dezesoort een goede reputatie alsmiddeltegensuikerziekte (Boorsma, 
in Geneesk. Tijdschr. v. N. I. 1908, bl. 657). Deze onderzoeker 
vond (Plantenstoffen IV, bl. 22) wederom een hoog kaliumgehalte 
in de bladeren, nl. 322 mgr. per 100 gram versch blad, en later 
(Jaarboek 1911 Dept v.L.N.& H., bl. 35) kiezelzuur tot een hoe- 
veelheid van 12.4°/, van de droogrest. 
