266/8031. 
2665/8032. 
176 ACANTHACEAE. 
ook geplant in de tuinen, vooral bij de makassaren. De kleur, die 
het aan katoen geeft, is duurzamer nog dan die verkregen met 
sapanhout. Men gaat aldus te werk: de bladeren van het verfblaa 
met die van Prunella rubra (Hemigraphis spec. ?), met half zooveel 
bladeren van den aluinboom (Symplocos) en klein gekapten bast 
van Morindawortels, worden fijngestooten en water erop gezet; het 
garen of doek wordt daarin twee of drie dagen geweekt en dan 
in de zon gedroogd. Vervolgens wordt het bad in de zon geplaatst, 
door een doek gezeefd en het garen of weefsel erin gekookt. Na 
het koken wordt het geverfde in den wind opgehangen, in brak 
water uitgespoeld en ten slotte gedroogd. De maleiërs koken vol- 
gens Ridley (Bulletin of the Malay Peninsula 1893, bl. 50) de bla- 
deren met die van Melastoma malabathricum, L. en een weinig 
tingi-bast (Ceriops) gedurende twee uur in een koperen pan. 
Vlechtmaterialen, als pandan en mèndong, worden volgens Jasper 
& Pirngadie (Vlechtwerk, bl. 68 e.v.) gekookt met de gestampte 
bladeren, soms onder bijvoeging van gambir, pinang of djëroek- 
sap. Na het kleuren wordt het materiaal in de zon gedroogd. 
Voor hetzelfde doel worden ook Peristrophe montana, Nees en 
vermoedelijk nog andere Acanthaceae gebruikt: uit Midden-Java 
werd als nodja Hypoestis rosea, Dcesne ontvangen en De Clercq 
vermeldt onder dien naam ook Strobilanthus crispus, Bl. Ook Rum- 
phius onderscheidt een roode en een witte soort (of vorm), beide 
in gebruik om te verven. 
In het Museum: Gekleurd katoen. 
? Dicliptera chinensis, Nees. 
Volksnamen. Jav.: Pintèn. 
Kruid: het sap uit de fijngewreven bladeren wordt ingenomen 
ter genezing van dysenterie (Jasper, Geneeskrachtige planten). 
Hypoestes Ppolythyrsa, Mig. 
Volksnamen. Jav.: Trémboekoe. 
Kruid, in Midden-Java veelvuldig aangetroffen in de bosschen 
in een warm en middelmatig klimaat; het laat zich vermeerderen 
door zaden en door stekken. Het kruid wordt aangewend tegen 
maden (Mevr. Kloppenburg, Wenken en raadgevingen betreffende 
het gebruik van Indische Planten, bl. 110). 
266/8054. Rhinacanthus nasutus, Lindau (R. communis, Nees). 
Wortels. 
Volksnamen. Mal.: Daoen boeroeng (Amb.), Térèba (Batav.), 
T. djépan (Batav.). 
Heester, 1 à 2 M. hoog, veel gebezigd voor levende heinin- 
gen, algemeen bekend als middel tegen ringworm. In het Geneesk. 
Tijdschr. v. Nl 1855, bl. 750 wordt aanbevolen den wortel te 
wrijven met azijn (of zout) tot de consistentie van een dunne 
pap en die drie maal daags gedurende 6 à 10 minuten op de 
aangedane plaats krachtig in te wrijven. Gewoonlijk is behan- 
deling gedurende een week voldoende tot volkomen genezing 
van versche aandoeningen; bij verouderden herpes dient zij langer 
te worden doorgezet. In hetzelfde tijdschrift jaargang 1862, bl. 
619, leest men, dat de doekoens in de Molukken tegen cascado 
pe WS 
