178 PLANTAGINACEAE — RUBIACEAE. 
PLANTAGINACEAE. 
269/8116. Plantago maior, L. 
Volksnamen. Weegbree. Mal: Daoen oerat, Daoen sèndok, Ekor 
angin, Koeping mêndjangan (vulg.) — Soend.: Kioerat, — Jav.: 
Méêloh kiloh, Oerat, Sangka boewah, Sangkoebah, Sangkoewah. 
Kruid, wildgroeiend in de bergstreken en niet zelden aangeplant 
door inlanders en europeanen in verband met het zeer verbreid ge- 
bruik als geneesmiddel. 
De wortels en bladeren, zegt Ridley (Mal. Geneesmiddelen, bl. 
26), hebben dezelfde vermaardheid tegen hoest en tering, die deze 
plant vroeger in Engeland bezat. Inwendig — aldus Vorderman in 
het Tijdschr. v. Inl. Geneeskundigen 1900, bl. 52— dient het geheele 
plantje met wortel en al tegen blaassteen en als diureticum. Voor- 
beelden zijn bekend, dat een voortgezette behandeling met een 
afkooksel van daoen oerat den blaassteen van lieverlede in gruis 
deed vallen, hetwelk met de urine werd uitgescheiden. Gewoonlijk 
wordt dit middel gecombineerd met kédji bêling, nl. 15 gram van het 
eerste en 3 gram van het laatste bestanddeel. Boorsma deelt in 
hetzelfde tijdschrift, jaargang 1906, bl. 147 mede, dat een aftreksel 
met-adas-poelasari ook wel tegen wormen wordt gegeven en in 
Jaarboek 1907 Dept v. Landb., bl. 71, dat ki oerat ook bekend 
is als middel tegen suikerziekte; een enkele proef daarmede door 
hem in een zwaar geval van diabetes genomen, had echter geen 
resultaat. Mevr. Kloppenburg vermeldt o.m., dat een aftreksel van 
daoen oeraten daoen woengoe (Graptophyllum) bij voortgezet gebruik 
haemorrhoïden geneest en dat een aftreksel van daoen oerat alléén 
kan worden aanbevolen als bloedzuiverend middel aan hen die suk- 
kelen aan puistjes, wondjes of uitslag. Uitwendig toegepast op 
wonden, werken de bladeren volgens dezelfde zuiverend en heelend. 
Dit laatste vindt men van verschillende zijden bevestigd: Vorderman 
lc. zegt, dat zij, warm gemaakt, worden gebruikt tegen chronische 
zweren en Hasskarl (Het Nut No. 587), dat de bladeren worden ge- 
stampt, warm gemaakt boven het vuur en dan gelegd op wonden van 
paarden, ontstaan door het drukken van het zadel, terwijl de heele, 
in de hand eenigszins gekneusde bladeren ook op versche wonden 
en op zweren worden gelegd. Van der Burg vermeldt (Geneesheer 
IIL, bl. 322), dat zij veel bij nagelbedontsteking worden toegepast. 
Chemie. Boorsma (Plantenstoffen IV, bl. 24) vond in daoen cerat slechts een 
onbeduidende hoeveelheid alcaloïden geen andere vermeldenswaar- 
dige organische stoffen, doch de bepaling van het kaliumgehalte 
gaf een hoog cijfer, n.l. 460 mgr. op 100 gram versch blad; de diure- 
tische werking is vermoedelijk aan dat bestanddeel toe te schrijven. 
RUBIACEAE. 
210/8136. Oldenlandia hirsuta, L. (Anotis hirsuta, Mig). 
Volksnamen. Soend.: Kahitoetan, Kasimoekan. 
Bij kneuzen zeer onbehoorlijk riekend kruid der bergstreken, dat 
volgens mededeeling van Dr Boorsma wordt gebruikt o. m. tegen 
buikpijn (ook uitwendig in mengsels), in djamoe’s, enz. Waarschijn- 
lijk dient het voor dezelfde doeleinden als Paederia foetida, L; als 
