Bast. 
2170/8226. 
2170/8227. 
2710/8228. 
2710/8228. 
Verbreiding. 
182 RUBIACEAE. 
Aan een koud aftreksel van den bast wordt daar een opwekkende 
invloed toegeschreven op ouden van dagen en bij het doorstaan 
van groote vermoeienissen. 
In het Museum: Hout, bast. 
Adina rubescens, Hemsley. 
Volksnamen. Mal.: Bêrombong. 
Boom, 60 voet hoog en 1'!/, à 2 voet dik, merkwaardig wijl zijn 
stam tot op zekere diepte onregelmatig doorboord is. Het hout is 
hard en zwaar en uitstekend voor bouwwerken, doch de onregel- 
matige kuilen in den stam maken het moeilijk er goede balken van 
te verkrijgen. Men zegt, dat het 20 tot 30 jaren in den grond gaaf 
blijft. Het spint is hard en dadelijk na het bewerken paars, het 
kernhout geel (Ridley, Mal. Timmerhoutsoorten, bl. 72). 
Mitragyna speciosa, Korth. 
Volksnamen. Mal. Malakka: Bijak, Keton. 
Boom, volgens Journal of the F. M. S. Museums Dec. 1907, bl. 53 
(referaat in Straits Bulletin 1908, bl. 40) verbreid over het geheele 
Maleische Schiereiland en aangeplant nabij de dorpen om de bla- 
deren; deze worden, na in de zon te zijn gedroogd, fijngewreven, 
van grovere deelen gezuiverd en gebruikt als opiumsurrogaat, hetzij 
in den vorm van een aftreksel in heet water, hetzij als ingedampt 
extract, dat gerookt wordt. De uitwerking zou dezelfde zijn als die 
van opium, doch nog schadelijker. Een alcaloïd werd er echter 
door Holmes niet in gevonden. 
Uncaria ferrea, DC. 
Volksnamen. Soend.: Kait beusi—Jav.: Tjantêl wêsi. 
Klimmende heester; bij Pelaboean Ratoe worden de jonge bladeren 
en bloemen als inlandsche medicijn benut (K. & V. — VIII, bl. 44). 
Uncaria Gambir, Roxb. 
Volksnamen. In vele talen: Gambir. 
Klimmende heester, in Midden-Sumatra, Malakka, West-Borneo 
en tusschenliggende eilanden (vooral den Riouw-Lingga archipel) 
echter steeds zonder steun als struik van manshoogte gekweekt, 
voornamelijk in de laagvlakte. Volgens de door Ridley samenge- 
stelde handleiding (Agricultural Bulletin of the Malay Peninsula 
1892, waarvan een vertaling is opgenomen in het Tijdschr. d. Ind. 
Mij v. N. & L. dl 45, bl. 65) wordt gambir geplant beneden 500 
voet; Bosscha zegt (Teysmannia 1902, bl. 163), dat boven 4 à 500 M. 
de cultuur wegens verminderde bladproductie niet meer loonend is. 
Hoewel de gambirplant niet zeer kieskeurig is, neemt men er bij 
voorkeur doorlatenden, maagdelijken boschgrond voor op hellend 
terrein; tegen stagneerend water is zij absoluut niet bestand. Aan het 
klimaat stelt zij zeer speciale eischen; veel zon en regelmatig over 
het geheele jaar verdeelde neerslag (ca 3000 mM. per jaar wordt 
in Asahan als het meest gunstig beschouwd) zijn noodzakelijk. Op 
Java wordt geen gambir geteeld; afgezien van de bijzondere eischen 
van dit gewas, heeft men er thans slechts zelden meer de beschik- 
king over een voldoenden voorraad brandstof. Enkele gevallen van 
À 
j 
Î 
' 
Ee 
k 
