190 RUBIACEAE. - 
van Midden-Sumatra en werd ook door Vorderman aangetroffen 
in Lebong (Teysmannia 1901, bl. 6). Zonder speciale behandeling 
gedroogd, verdwijnt de gambir uit het blad. 
Handel. De uitvoer van gambir (in tons) heeft bedragen volgens de 
officieele statistiek en die van het Encyclopaedisch Bureau (waar 
beide met elkaar in strijd zijn, heb ik de betrouwbaarder officieele 
statistiek gevolgd): 
naar 
met bestemming buitenland, naar Java, andere buitenbezittingen. 
Te Sl else le ZIE AE LEEN AE lede Jt 
s |Ss8l E les et EER SELIEEsl es |E | Se? 48 slggl 5 hs 
= [252 EARN zoowel SS |S|Xleotiowelsdle |X 
s (Sol S Ex | SA (Hessels EX SS [SSSR SE Ee 
sles 5 | Es |E |e5Slesees8l Es (Se les 2seiEsië la 
zo| 5 la? laz zg x =| az 5 x zE az 5 
| | 
1910 | 4.081 | 1.179 | 1.931 137 | al 112 ? ? ? ip ? 2 2 2 ? 
1911 | 4.660 | 1.162 | 1.982 146 | 1311035 P, ? ? ? 2 Pf SPK ? 
1912 | 5.252, 1.909/ 2.561, 124 | 804 | 1.406 ? ? ? 2 2 ? P 2 Pi, 
1913 | 4.951 | 1.347/2.443| 126 | 97 113 ? ? ? ? ? 2 2 2 ? 
1914 (5.115 721 | 2.121 161 67 |1.814/1.484| 817 | 149 | O1 336 194 | 20 1124193 
In het Museum: Gambir en toebereide bladeren. 
2710/8228. Uncaria pedicellata, Roxb. (U. ferruginea, Kurz). 
’ ‚ 
Volksnamen. Mal. Banka: Akar kait, A. kékait bésar, A. tekli- 
bang — Sum. W. K.: Akar kait-kait, Gambir toepai — Moluk.: 
Daoen gëtah gambir boeloe-boeloe—Soend.: Kait beusi—Jav.: 
Ojod bopong. 
Klimmende heester, door Rumphius beschreven (V, bl. 65) onder 
den naam van Funus uncatus lanosus als een struik met 
lange, niet slingerende takken, voorkomende in het kreupelbosch. 
De stengel is volgens Rumphius een arm, volgens K. & V. 
(VIIL, bl. 43) 5 cM. dik en bestaat uit een hard, zeer stijf hout, 
waaruit de inlanders dunne plankjes weten te maken, die zich in een 
cirkel rond laten buigen en voor hetzelfde doel dienen als de spanen 
randen voor zevene.d. (Rumph.). Van areuj kait beusi zegt Hasskarl’s 
Nut (No. 32), dat de oude stengels worden gespleten om te dienen 
als invatting en voeten van inlandsch vlechtwerk en dat de jonge 
stengels gestampt bruikbaar zijn om zwart te verven. 
Het water dat deze stammen somtijds bezitten, is volgens Rum- 
phius drinkbaar. 
2170/8228. Uncaria pteropoda, Mig. 
Volksnamen. Mal.: Daoen gêëtah gambir (Mol.), Kait-kait 
darat (volgens De Clercq). 
Den Funus uncatus latifolius beschrijft Rumphius (V, 
bl. 63) insgelijks als een klimmenden heester, meest groeiend opsteen- 
achtige, magere gronden in open velden. De bladeren bezitten 
een bitteren smaak, welke volkomen overeenkomt met dien van gam- 
bir. Het sap der bladeren is goed tegen spruw en met ijzerroest 
gemengd wordt het gebezigd als opdrogend middel bij de ambon- 
sche pokken (framboesia). De bladeren zelf worden wel gebruikt 
in de plaats van pinang bij de sirihpruim (Rumphius). Volgens Ridley 
(Mal. Geneesmiddelen, bl. 29) worden zij bij pijn in de zijde ge- 
bezigd om ermede te wrijven. 
dn Â <d 
