2710/8229. 
Vormen. 
2710/8229. 
192 RUBIACEAE. 
groeiend tusschen 200 en 1500 M. In de Preanger wordt het hout 
voor huisbouw nogal geroemd, maar in Midden-Java wordt het 
om de hardheid zelden gebezigd en in Oost-Java zijn de hout- 
eigenschappen onvoldoende aan de inlanders bekend (K. & V. — 
VIII, bl. 21). Hasskarl (Het Nut No. 11) noemt het een sterk bouw- 
hout, dat door de witte mieren niet wordt aangetast. 
Nauclea macrophyla, Roxb. 
Volksnamen. Alf. Minah.: Koror, Léow. 
Boom; hout voor huisbouw, maar alleen onder dak bruikbaar 
(Koorders’ Minahassa, bl. 499). 
Nauclea moluccana, Mig. 
Volksnamen. Mal. Mol. : Laharong. 
De Laharus van Rumphius (Ill, bl, 44) is een boom meteen 
stam zoo dik, dat een man hem kan omvatten. Hij komt op Ambon 
voor op steenachtige plaatsen in het gebergte. 
Het hout is een goed timmerhout, zoowel voor huis- als voor 
scheepsbouw, doch het moet nat worden verwerkt, omdat het 
anders (?) licht wormstekig wordt. Men gebruikt het voor stijlen 
en balken van huizen; in aanraking met den bodem vergaat het 
spoedig. In de ambonsche huizen wordt het op den duur zoo 
droog en hard, dat het klinkt, doch evenals dat van Adina fa- 
gifolia, Val. droogt het zeer langzaam.'Op Kei en Ambon gebruikt 
men de planken voor prauwen en daarvoor is het redelijk duurzaam. 
Voor meubelhout is het minder geschikt, omdat het lang een muffen 
geur behoudt (Rumphius). Kajoe laharong werd het Museum toe- 
gezonden als een van de goede houtsoorten van Boeroe en Ceram. 
Rumphius onderscheidt van dezen boom drie vormen: 
1) het mannetje of laharong batoe; dit levert het beste en hard- 
ste hout, dicht, zwaar en fijn van vezel, hooggeel in het harten 
aan de kanten wit, hier en daar met eenige strepen. 
2) het wijfje, waarvan het hart wasgeel is en de rest vitaal 
het hout daarvan is weeker en minder deugdelijk dan van den 
voorgaanden. 
3) een vorm met wit hout en roodachtig hart, fijn en hard, doch 
vaal gevlekt; alleen de oude boomen hebben hout van één kleur. 
In het Museum: Hout. 
Nauclea obtusa, Bl. (N. cordata, B). 
Volksnamen.Soend.: Tjangtjaratan—Jav.: Klêpoe, Klépoekëtèk. 
Tot 28 M. hooge en 75 cM. dikke boom van Sumatra en Java, op 
laatstgenoemd eiland beneden 1800 M. verstrooid groeiend, doch 
in sommige streken talrijk. Het hout wordt in de Preanger voor 
huisbouw gebezigd, in Madioen echter niet (K. & V.— VII, bl. 30). 
Bij de te Kediri genomen proef werd djabon-hout bruikbaar be- 
vonden voor lucifersdoosjes en goed voor stokjes (Teysmannia 
1896, bl. 506). Djabon, waarvoor daar wordt opgegeven Nauclea 
cordata, Bl, is echter volgens K. & V. (VIII, bl. 8) een der zeer 
vaste javaansche namen voor Anthocephalus indicus Rich., waar- 
omtrent door hen wordt gezegd, dat het hout niet duurzaam is en 
daarom zelden wordt gebruikt. 
