| 
NAUCLEA — MUSSAENDA. 195 
en wordt licht door den worm aangetast (Rumph.). Dit laatste 
vindt men ook vermeld in Koorders’ Minahassa (bl. 503), waar het 
echter toch een goed bouw- en timmerhout wordt genoemd. 
De zure, bitterachtig smakende bladeren worden rauw gegeten 
en gebruikt als wikkelblad voor een vischspijs (bëbotok). Bij de 
baliërs dienen zij, gewreven met water, als verkoelend middel bij 
koorts van kinderen. 
De zure, wrange vruchten, die er zeer aanlokkelijk uitzien, wor- 
den niet dan in ‘den uitersten nood gegeten (Rumph.). 
Anthocephalus macrophyllus, Havil. 
Volksnamen. Amb.: Samana. 
Snelgroeiende woudreus, een der hoogste aan Rumphius be- 
kend geweest zijnde boomen, voorkomend zoowel in het gebergte 
als in de vlakte. 
Het hout is geelachtig, een weinig naar het roode trekkend, grof, 
week en weinig duurzaam. Het wordt gebruikt voor planken bij 
den huisbouw en is nog vrij geschikt voor lichte schotten op 
droge plaatsen; blootgesteld aan vocht verteert het zeer spoedig. 
De bast wordt bij gebrek aan beter gebruikt als obatf sagoëer, 
maar de drank wordt er wel samentrekkend, doch niet bitter van. 
Een afkooksel van den bast, gemengd met dien van bintangoer 
laoet en van ijzerhout, wordt gegeven tegen fluor albus. 
De bladeren worden door de ambonneezen gebruikt als tatel- 
borden en servetten en met het oog daarop worden deze boomen 
bij de huizen aangeplant (Rumphius IIL, bl. 36). 
Mussaenda glabra, Vahl. 
Volksnamen. Mal.: Balik adap — Soend.: Kingkilaban. 
Struik of boomheester, zeer variabel, op Java voorkomend van 
af de laagvlakte tot op 2000 M. zeehoogte (Koorders’ Exkursions- 
flora). Volgens Hasskarl’s Nut No 75 wordt het sap van kingkilaban 
gebruikt als wassching bij oogontsteking. Ridley (Mal. Genees- 
middelen, bl. 19) vermeldt, dat een aftreksel van de bladeren wordt 
gedronken tegen hoest en ook tegen ingewandswormen. 
In het Museum: Wortels, bladeren. 
Mussaenda variabilis, Hemsl. 
Volksnamen. Mal.: Balik adap boekit. 
Klimmende heester; een afkooksel van de wortels wordt tegen 
hoest, en van de bladeren tegen koorts gebruikt (Ridley, Mal. 
Geneesmiddelen, bl. 26). 
Mussaenda spec. div. 
Volksnamen. Mal.: Daoen poetri (Mol.). 
Onder den naam van Folium principissae beschrijft Rum- 
phius (IV, bl. 111) twee klimmende heesters, wassende aan de 
randen der bosschen, de oevers van rivieren en aan den zeekant, 
een smalbladigen (M. Forsteniana, Mig.) en een breedbladigen 
(M. Reinwardtiana, Miq. of M. dasyphylla, Miq.). De takken ervan, 
in de huizen gelegd, verspreiden een lieflijken geur naar poela- 
Bladeren. 
Vruchten. 
Hout. 
Bast. 
Bladeren. 
sari, dien zij wel drie dagen lang behouden. Het jonge blad geeft Bladeren. 
men gekookt aan kinderen die gebrek aan eetlust hebben. 
