206 RUBIACEAE. 
Zwarte mierennest van Rumphius (VI, bl. 119) en laatstgenoemde 
de Nidus formicarum ruber of het Roode mierennest, on- 
derscheiden naar de kleur van de mierensoorten, die de gangen 
van de knollen dezer epiphyten bewonen. Men vindt ze, zegt Rum- 
phius, aan de stammen der boomen hangen. 
Het binnenste kruidachtige merg, gewreven en pleistersgewijs 
opgelegd, doet groote en harde gezwellen rijpen, doch maakt een 
kleine jeuking daarbij. Volgens Van der Burg (Geneesheer III, bl. 
427) wordt die pap op het voorhoofd aangewend tegen hoofdpijn 
(signatuurmiddel). Het nest, oud geworden en op den grond geval- 
len zijnde, verandert van binnen in dun garen gelijk spinrag en _ 
als men bij geval daarin trapt, blijft het aan de huid hangen en 
maakt snoode verzweringen (Rumph.). 
270/8430. Paederia foetida, L. 
Volksnamen. Mal.: Daoen këntoet — Soend.: Kahitoetan — 
Jav.: Kasèmboekan — Mad.: Bintaos, Kasêmbhoekan. 
De Convolvulus foetidus van Rumphius (V, bl. 436), door 
Miquel gehouden voor een afzonderlijke soort (P. amboinensis, 
Miq.), is een klimmende heester, die overal wast op zonnige plaatsen 
op vlakke velden, in heggen en aan rivieroevers. Als men de blade- 
ren tusschen de handen wrijft, geven zij, zegt Rumphius, zeer 
klaarlijk dien liefelijken reuk van zich, dien men een veest noemt en 
daaraan ontleent hij in de inlandsche talen zijn naam. Dienzelf- 
den reuk wordt men gewaar, wanneer men langs een plaats komt 
waar dit gewas staat, als de zon fel daarop schijnt, zoodat men 
genoodzaakt is den neus toe te houden totdat men voorbij is. 
Deze stinkende plant heeft in de medicijnen groote nuttigheden. 
Haar natuur is week te maken en winden te breken, zoo in- als 
uitwendig gebruikt. Zij geneest alle buikpijn en krampen door 
winderigheid of verstoptheid veroorzaakt. Tot dat doel neemt men het 
sap van de bladeren, of men mengt de bladeren zelf onder moes- 
kruiden, dan wel men eet ze rauw, want de smaak is lang niet 
zoo vies als de geur. Wanneer de buik is opgezet, laat men de 
bladeren over het vuur verflensen en bindt ze op den buik. Gewre- 
ven en pleistersgewijs opgelegd, doen ze alle harde en winderige 
gezwellen zacht worden en verdwijnen. Men mengt ze onder lik- 
kepotten tegen jicht en podagra. Men kan ook de gedroogde bla- 
deren gebruiken en eten. Tegen verhitte en gezwollen oogen kookt 
men de bladeren met water en gaat boven den damp zitten; als ze 
lauw geworden zijn, doet men de bladeren in een doekje en legt die op 
de oogen, ze niet langer daarop latende dan tot zij koud zijn ge- 
worden, alswanneer men het compres vernieuwt. Aldus Rumphius. 
Dr djawa Kardjo deelt in het Tijdschr. v. Inl. Geneeskundigen 1896, 
bl. 78 mede, dat daoen sèmboekan door de doekoens als infuus, decoct 
en in den hieronder beschreven vorm wordt aangewend tegen maag- 
en darmaandoeningen, speciaal tegen proctitis en tympanitis. Men 
kneust eenige grammen van de versche bladeren tot moes, mengt 
dit met een theekopje water en filtreert door een schoonen doek. 
In het filtraat lost men 1 à 2 theelepels keukenzout op en de ver- 
kregen dikvloeibare vloeistof wordt den patiënt gedurende eenige 
dagen op de nuchtere maag toegediend. Deze behandelingsmethode 
aen 
= sh 
ee aant nk on ilt oe 
