HYDNOPHYTUM — MORINDA. 207 
wordt door de doekoens met veel succes toegepast; ikzelf, zegt: 
de geneesheer, heb een proctitis gehad en ben ermede genezen. 
| Vorderman schrijft in Veth’s Feestbundel (bl. 243), dat het ge- 
bruik van daoen kasèmboekan berust op de transmigratieleer. Door 
vele doekoens is opgemerkt, dat de ontlastingen van dysenterielijders 
niet den normalen faecaalreuk verspreiden, maar een aasachtige lucht 
afgeven, die spoedig de bromvliegen tot zich lokt. Als een verschijn- 
sel van beterschap wordt o.a. het criterium gesteld, dat de reuk der 
faeces weer de normale eigenschappen aanneemten dat dit ook het 
geval is met een door den lijder geloosden flatus. In den reuk dien de 
bladeren van Paederia foetida verspreiden ligt, daar hij aan den flatus 
of de faeces van een normaal mensch herinnert, de aanwijzing deze 
eigenschap te doen overgaan in het darmkanaal van den lijder, in de 
hoop, dat hij de herstelling als het ware den weg zal wijzen. In vele 
recepten van dysenterie-middelen komt dan ook daoen kasêmboekan 
voor. Het voorgaande leert, dat men niet gerechtigd is op grond van 
de transmigratie- of signaturenleer een inlandsch geneesmiddel voor 
waardeloos te houden. 
Volgens het Tijdschr. v. Inl. Geneesk. 1895, bl. 78 wordt een papje 
van de bladeren met wat water en een weinig zout ook aanbevolen 
tegen herpes. Als voordeelen boven de gewone ringwormmidde- 
len worden genoemd: pijnloosheid, snelle werking en ongevaar- 
lijkheid voor de oogen bij aanwending op het aangezicht. 
In het gebruik gaan deze bladeren herhaaldelijk vergezeld van 
daoen lampêés (Ocimum) ; zooals adas-poelasari bij elkaar schijnen te 
behooren, is dit ook het geval met kasèmboekan-lampês. 
Volgens Hasskarl’s Nut (No. 29) worden de bladeren door de 
inlanders rauw bij de rijst gegeten. Deze groente wordt te Bata- 
via op de pasars verkocht. De stank schijnt toe te schrijven aan 
een indolachtige stof (Boorsma, Plantenstoffen Ill, bl. 5). 
ii Nertera depressa, Banks & Sol. 
Volksnamen. Jav.: Krêmah goenoeng — Alf. Minah. : Karoet 
in taloen. 
Liggend kruid, soms tot 1 M. hoog klimmend en dichte, sier- 
lijke zoden vormend, op Java algemeen in het gebergte beneden 
2400 M. (Koorders, Exkursionsflora); het dient volgens De Clercq 
(No. 2453) wel tot paardenvoer. 
ne, Gynochthodes sublanceolata, Mig. 
Volksnamen. Mal.: Soeloeng akar. 
Volgens Ridley's Mal. Geneesmiddelen, bl. 18, een gewone hegge- 
klimmer, waarvan de wortels en bladeren als afkooksel bij maagpijn 
worden gegeven. 
2710/8463. Morinda bracteata, Roxb. (M. citrifolia, L. var. brac- 
teata, Boerl. & Hook. f.). 
Volksnamen. Mal: Béngkoedoe (Méngkoedoe) laki-laki (Mol.), 
Komé oetan (Menado) — Alf. Minah.: Lénoe. 
Den Bancudus angustifolia beschrijft Rumphius (IL, bl. 
157) als een middelmatigen boom met een rechten, doch niet dikken 
stam, wassende ín allerhande bosschen, maar liefst omtrent den 
zeekant. Volgens mondelinge mededeeling van Dr Valeton behoort 
