210 RUBIACEAE. 
2710/8463. in jonge rubbertuinen, met succes voor de mngkoedoe en zonder 
Oogst. 
Gebruik, 
nadeel voor de rubber. Voor het uitzaaien worden met den ploeg 
voren getrokken van ongeveer 4 Rijnl. duimen diepte op een on- 
derlingen afstand van ca l voet en na het zaaien wordt geëgd. 
De kieming volgt na 25 à 60 dagen, wat afhankelijk is van den 
regen en de diepte waarop het zaad in den grond ligt. Gewoonlijk 
wordt ongeveer zes weken na het uitzaaien nogmaals geëgd, om 
de diepliggende zaden naar boven te werken. Daarna wordt de 
grond door wieden steeds goed schoongehouden tot de aanplant 
ongeveer een voet hoog is (na 6 maanden), wanneer het onkruid 
door de zware schaduw geheel verdwijnt. De plant is op twee- 
jarigen leeftijd geschikt om te worden gerooid, doch de inlander 
oogst gewoonlijk vroeger om eerder aan geld te komen. 
Het product bestaat uit den bast van de wortels en van het 
onderste deel van den stam. De plant wordt uit den grond ge- 
trokken, waarbij men heeft te zorgen, dat de penwortel, die den 
meesten bast geeft, niet afbreekt. Na het rooien reinigt men het 
onderste stuk met de wortels in stroomend water, waarna de bast _ 
er afgeklopt en gedroogd wordt. Men onderscheidt drie kwaliteiten: 
De le soort moet donkergeel zijn, droog en volkomen vrij van 
aarde; de grootte der stukken is niet van belang. Zij wordt alleen 
verkregen van aanplantingen van minstens tweejarigen leeftijd. 
De 2e soort is niet zoo schoon en eenigermate vermengd met 
worteltjes. 
De 3e soort bestaat uit 50%, bast en 500/, worteltjes. 
De gemiddelde opbrengst van een bouw tweejarigen aanplant 
kan worden gesteld op 6 picol le soort, 4 picol 2e soort en 3 
picol 3e soort. Hoe ouder de aanplant, des te beter de soort en 
grooter de productie; een vierjarige aanplant brengt soms 400/, 
meer op. De prijzen bedroegen (April 1910) te Pekalongan, het 
voornaamste verbruikscentrum van bêngkoedoe, respectievelijk 25, 
20 en 15 gulden per picol en op deze basis kan in twee jaar 
tijds een bouw een netto winst opleveren van ruim f 200. 
Er is indertijd veel geschreven over de vraag, of mêngkoedoe 
in Europa zou kunnen concurreeren tegen meekrap. Nu de mee- 
krapcultuur daar is dpodgedrukt, denkt wel niemand meer aan 
uitvoer van béngkoedoe naar Europa en zelfs in Indië ondervindt 
deze verfbast zware concurrentie van de synthetische bêngkoedoe. 
In de batikindustrie wordt mêngkoedoe volgens Jasper & Pirngadie 
(Batikkunst, bl. 13 en 43) voornamelijk gebruikt voor het maken van 
z.g. kain bangbangan, dat zijn doeken met één patroon in indisch 
rood. Het katoen neemt echter deze kleurstof moeilijk aan en dient 
daarom een speciale toebereiding te ondergaan, terwijl de kleurstof op 
een bijzondere wijze moet worden toegepast. Het katoen wordt vooraf 
goed uitgewasschen en dan gedurende 6 tot 12 etmalen 2 à 5 maal 
per dag gekneed in loog van padistroo (volgens Greshoff's Schetsen, 
bl. 165, gebruikt men in Midden-Java meestal asch van hout van 
Schleichera trijuga, Willd.) waaraan olie is toegevoegd. Men bezigt 
daarvoor meest katjang-, djarak-, njamploeng- of widjènolie, ook wel 
een mengsel van de beide eerste. Na elke indompeling moethet goed 
drogen in de zon en na afloop van de geheele bewerking dient de niet 
door de vezel gebonden hoeveelheid olie te worden verwijderd door 
