2710/8463. 
2170/8463. 
MORINDA. le 
makkelijk afpoetsen. In Atjeh wordt volgens Veltman (Intern. 
Archiv für Ethnographie 1911) op de zijde, die in loog van hout- 
asch is gekookt, een laatste reiniging toegepast door dompelen 
in het uit de vruchten geperste sap, dat tevens de zijde een glan- 
zend witte kleur mededeelt. 
Om zaaizaad te verkrijgen laat men, volgens mededeeling van 
den Heer Mulder, de rijpe vruchten een maand lang rotten in kuilen, 
waarna de zaden worden gewasschen; zij behouden, op een droge 
plaats bewaard, hun kiemvermogen een half jaar. 
In het Museum: Hout, wortelbast. 
Morindaspeciosa, Wall. (Rennellia speciosa, Hook). 
Volksnamen. Mal. Malak.: Lempedoe tanah, Mèngkoedoe 
rimba. 
Kleine struik met mooie violette bloemen, niet zeer algemeen. 
Een afkooksel van de wortels wordt tegen waterzucht en rheu- 
matiek gebruikt (Ridley, Mal. Geneesmiddelen, bl. 31). 
Morinda tinctoria, Roxb. (M. Teysmanniana, Mig, M. 
Zollingeriana, Mig.). 
Volksnamen. Mal: Méngkoedoe padang—Jav.:? Koedoe kras— 
Boeg.: Ampoeladjeng. 
Tot 14 M. hooge en 30 à 35 cM. dikke boom, die een zeer groote ver- 
breiding heeft door geheel Zuid-Aziëen den Maleischen Archipel, doch 
op Java alleen in het midden en oosten gevonden is beneden 500 M. 
Deze soort is nogal zeldzaam en niet in cultuur (tenminste op Java). 
De schors van den wortel en die van den stam zouden volgens 
een mededeeling, die Koorders ontving van inl. gidsen uit de afd. 
Panaraga, worden gebezigd tot het geelverven van kleeren (K. & 
V.— VII, bl. 192), doch een in November 1912 op genoemde plaats 
ingesteld onderzoek bevestigde dit niet. De regent schreef, dat een 
boom van den naam koedoe kras daar niet bekend was en als 
koedoe kras werd mij een tablet synthetische mêngkoedoe toegezon- 
den, afkomstig van Duitschland. 
Het hout is volgens K.& V. onbruikbaar. In 1910 werd bij het 
museum een stuk versteend hout van Celebes en Onderhoorig- 
heden ontvangen, vergezeld van eenige jonge planten, die in ’s Lands 
Plantentuin in 1912 bloeiden en door Dr Valeton werden gede- 
termineerd als M. tinctoria, Roxb. Aan de bij het monster ge- 
voegde nota van den Controleur Winckel, wordt het volgende 
ontleend. Voornamelijk in het district Nangka van de onderaf- 
deeling Bikeroe, afd. Oosterdistricten, komt vrij veelvuldig een 
boom voor, waarvan het hout ín hooge mate de eigenschap bezit 
van te versteenen. De bevolking trekt daarvan partij, doordat zij 
dit hout gebruikt voor neuten onder de huizen en reeds versteende 
stukken gespleten tot slijpsteen aanwendt. De versteening geschiedt 
het snelst bij stukken van oude boomen, die in den grond worden 
begraven; in dit geval is zij na pl. m. 2 jaar volkomen. Deze boom, 
in het boegineesch bekend onder den naam van ampoeladjêng, groeit 
op vochtige plaatsen ') in matige schaduw en bereikt een hoogte 
1) Dit klopt niet met K. & V., die terecht zeggen, dat M.t. uitsluitend 
voorkomt op periodiek zeer waterarmen en zeer onvruchtbaren grond. 
Zaden. 
Bast. 
Haut. 
IN 
