2715/8591. 
“Bladeren. 
Vruchten. 
216 CUCURBITACEAE. 
Momordica Charantia, L. 
Volksnamen. Mal.: Pari, Péparé — Soend.: Parija — Jav.: 
Paré — Mad. : Parija. 
Klimplant, overal tusschen de keerkringen gekweekt, hier veel- 
vuldig in het wild groeiend en volgens De Bie (Inl, Landb. II, bl. 1) 
zoowel op sawahs als op tegalgronden als tweede gewas geteeld 
op dezelfde wijze als komkommers, doch niet in zulke min of meer 
aaneengesloten aanplantingen. Rumphius beschrijft haar (V, bl. 410) 
onder den naam van Amara indica als een kruid, dat men 
plant bij getakte stokken of bij struiken, die het spoedig met zijn 
dicht loof bedekt; eens geplant vermenigvuldigt het zichzelf door 
de uit de vruchten vallende zaden. 
Alle deelen van dit gewas zijn zuiver bitter en wekken daarom 
geen walging op. In R's tijd werden de stengels en bladeren ge- 
droogd bewaard voor het bereiden van een nu niet meer bekenden 
drank, het suikerbier. Thans worden volgens verschillende opgaven 
de bittere bladeren gestoomd genuttigd en als medicijn gebruikt. 
Rumphius deelt mede, dat het sap van een of twee versche bla- 
deren bij jonggeborenen op den eersten of tweeden dag in den 
mond wordt gegoten om borst en ingewanden te zuiveren. Ook 
de kraamvrouwen laten de inlandsche vroedvrouwen dit sap in- 
nemen en de toebereide vruchten eten om het bloed te zuiveren 
en de melkafscheiding te bevorderen. Mevr. Kloppenburg zegt, 
dat parébladeren, met water gestampt en doorgezegen, een drank 
geven tegen maden en koorts tengevolge van leverziekte. Jasper 
(Geneeskrachtige planten) bericht, dat de bladeren worden fijn- 
gewreven met fémoe lawak en het sap wordt gedronken tegen 
vrouwenziekte. In het bijzonder de bladeren der wildgroeiende paré 
schijnen voor geneeskrachtig te worden gehouden. Vorderman ver- 
meldt ze als daoen toendoeng (Jav.) in Geneesmiddelen Il en zegt 
elders (Madoereesche planten No. 40), in overeenstemming met 
Rumphius, dat het sap uit het gekneusde kruid wordt toegediend 
aan kraamvrouwen als een de lochiae bevorderend middel. 
Greshoff (Plantenstoffen II, bl. 88) vond in de bladeren een 
niet-glucosidische bitterstof, doch geen alcaloïd. 
De vruchten hebben de gedaante van een halfwassen komkom- 
mer, ca 15 cM. lang (soms veel meer, doch even vaak veel min- 
der) en 5 cM. dik, in de lengte verdeeld door drie rondachtige 
ruggen; de tusschenruimten zijn opgevuld met wonderlijke wrat- 
ten of heuveltjes, sommige rond, andere langwerpig of bochtig, 
alle zeer glad en lichtgroen, De rijpe vruchten zijn hooggeel of 
oranjerood en splijten open. Van binnen ligt dan daarin een 
koraalroode klomp vleesch, malsch en zoet. In den kost worden 
echter alleen de volwassen doch onrijpe vruchten gebruikt; men 
snijdt die in stukken, kookt ze af en stooft ze vervolgens; zij 
worden voor zeer bloedzuiverend gehouden. Smakelijker worden 
zij toebereid door ze overlangs open te snijden, het vruchtvleesch 
er uit te nemen en te vervangen door gebakken visch, vleesch 
of kruiden, en ze dan dicht te binden met een serehblad, waarna 
zij worden gestoofd (Rumph.). Volgens De Bie worden de bittere 
onrijpe vruchten gekookt of tot sajoer toebereid genuttigd; men 
vindt ze steeds op de pasars. 
