LUFFA =/CIERUELDS. 221 
2715/8508. daarvan zou men vruchten verkrijgen met een bijzonderen geur. 
De grond wordt met zorg behandeld en voor het uitleggen wordt 
het zaad twee dagen geweekt en met dèdès (zie onder Schleichera 
trijga, Willd.) ingewreven. Van af het ontluiken der eerste blaadjes, 
drie weken na het zaaien, tot op den leeftijd van twee maanden, 
als de eerste bloemen zich openen, moet de grond zorgvuldig 
worden schoongehouden; in den regel wiedt men twee keer (S.G). 
In Rumphius’ tijd besteedde men er, blijkens zijn uitvoerige me- 
dedeelingen omtrent de cultuur, insgelijks veel zorg aan; hij zegt, 
dat als de vrucht groot wordt, de aarde daaronder wordt weg- 
genomen en vervangen door rijs, ter voorkoming van verrotten. Te- 
ä vens steekt men er dan wat doorns omheen, om de muizen ervan 
af te houden. Twee en een halve maand na het planten heeft men 
schoone watermeloenen, grooter dan een hoofd. 
Onder de schil ligt een laag hard, wit vleesch, dat nieteetbaar vrucrten. 
is en daarom door de baliërs wordt gebruikt om varkens te mesten 
(Rumph.). De Bie zegt, dat ook deze laag wordt genuttigd, gewoon- 
lijk met wat arènsuiker of stroop en water. Een enkele maal maken 
chiheesche vrouwen, naar mij te Batavia bleek, er ook wel con- 
fituur van. Het overige vleesch, vervolgt Rumphius, is fraai rood 
van kleur, zacht, zeer sappig, zoet en aangenaam van smaak. 
Over smaak valt niet te twisten, doch ik sluit mij aan bij het 
Jaarboekje van de Vereeniging Ooftteelt 1903/4, bl. 71, waar gezegd 
wordt, dat hoewel sappigheid een deugd is in een vrucht, die 
deugd toch ook haar grenzen heeft. De sëmangka nu overschrijdt 
die grenzen: het vruchtvleesch bestaat uit bijna niets dan water 
en smaakt dan ook vrij nauwkeurig naar niets. Het is den schrijver 
onverklaarbaar, hoe chineezen voor een zoo waterig product veel 
geld kunnen overhebben, gelijk het geval is; er wordt soms een 
rijksdaalder voor een vrucht besteed. Zij is inderdaad, zooals 
Rumphius zegt, een voortreffelijke verkoeling op heete dagen; het 
eten van sëmangka is een aangename wijze van drinken, doch 
volgens verschillende schrijvers wordt die drank door menschen 
met zwakke ingewanden niet verdragen. Bij het heerschen van 
cholera en buikziekten wordt dan ook de sëmangka door velen 
als een gevaarlijke vrucht gesignaleerd. 
Behalve het vruchtvleesch worden ook de talrijke zaden gegeten. Zaden. 
Daartoe worden zij volgens De Bie in dezon gedroogd en in een open 
pan geroosterd. Na bekoelen weekt men ze een etmaal of langer in 
zout water en droogt ze wederom in de zon. Op geheel Java zijn die 
zaden bekend onder den chineeschen naam kwa ji; zij worden 
ook van China aangevoerd. De kernen worden als snoeperij gebruikt, 
vooral door de chineezen. De samenstelling vindt men opgegeven ter 
aangehaalder plaatse in het Jaarboekje Vereeniging Ooftteelt. 
De Bie vermeldt twee variëteiten, een met langwerpige vruchten Vormen. 
met donkergroene schil en rood vruchtvleesch en een met zuiver 
ronde vruchten van kleiner afmetingen, met lichtgrijs gestreepte 
schil en lichter gekleurd vruchtvleesch. De soendanees onderscheidt 
ze als sémangka beureum en s. bodas, de javaan als s. gringsing en 
s. papasan. Zeer waarschijnlijk worden dezelfde variëteiten ook 
bedoeld door Rumphius, die spreekt van ronde en langwerpige 
vruchten, welke laatste soms zoo groot zouden zijn, dat een man 
