CITRULLUS — CUCUMIS. 225 
‚ 2175/8599. niet eens altijd verwijderd; op zijn best wordt het op rijen bijeen- 
getrokken en werkt men den grond tusschen de rijen stroo één maal 
om. Waar de bodem los is, wordt soms het veld aanstonds bepoot. 
In elk pootgat, in een plantverband van 3 > 3 voet, doet men 
2 tot 4 zaden en voegt er onmiddellijk wat mest bij, liefst van 
pluimvee. Vier of vijf dagen later schieten de plantjes op ; na onge- 
veer drie weken wordt er gewied en reeds in de tweede maand 
zijn de eerste vruchten voor het gebruik geschikt. Men plukt ze onrijp 
en oogst van denzelfden aanplant soms drie of vier keeren. Wan- 
neer de tijd daar is om het veld te bewerken ter beplanting met 
padi of een ander gewas, wordt de kêtimoen verwijderd. De vruch- 
ten, die dan nog niet tot volkomen ontwikkeling zijn gekomen 
of dat niet konden wegens te overvloedigen regen, worden als 
augurken verkocht. Augurken zelf worden zeer zelden geteeld. Voor 
de zaadwinning kiest men de best ontwikkelde vruchten uit, die 
men volkomen rijp aan de plant laat worden. Na uit de vrucht 
genomen te zijn, worden de pitten schoongewasschen om ze van 
de slijmerigheid te ontdoen en vervolgens een of twee dagen in 
den wind — slechts enkele uren in de zon — gedroogd. Wanneer 
zij volkomen droog zijn, worden zij in flesschen of bamboekokers 
met een goedsluitende prop, gewoonlijk van versneden klapper- 
bast, bewaard, liefst boven den haard (De Bie). 
Van de komkommer worden niet alleen de vruchten, doch volgens 
Hasskarl’s Nut (No. 507) door de inlanders ook de bladeren, rauw 
of gestoomd, bij de rijst gegeten; te Buitenzorg komen zij wel op de 
pasar. De vruchten worden, gelijk elders, rauw als komkommersla 
door den europeaan en in roedjak door europeaan en inlander gege- 
ten; gekookt worden zij als toespijs bij de rijst genuttigd en de jonge 
„ worden ingelegd tot atjar als augurken. Voorts mag niet onvermeld 
blijven, dat overvloedig gebruik van komkommers zeer heilzaam 
wordt geacht tegen indische spruw. In het Tijdschr. v. Inl. Genees- 
kundigen 1895, bl. 20 zegt Vorderman, dat hij spruwlijders, die tot 
herstel tevergeefs een reis naar Europa hadden gemaakt en in een 
toestand van vergevorderde anaemie terug waren gekeerd, volkomen 
heeft zien genezen door het verorberen, maanden en maanden achter- 
een, van 9 komkommers per dag, gepaard aan een sterk roboree- 
rend diëet van melk, eieren, goeden portwijn, enz. 
Het aantal variëteiten, dat wordt geplant, schijnt aanzienlijk te 
zijn; De Clercq (No. 934) noemt een respectabel aantal namen. 
De Bie vermeldt de volgende: 
a) Bontèng timoen, soms kortweg kêtimoen genoemd;ditisde meest 
algemeen voorkomende met groene schil, even beneden den steel 
bezet met tal van wratten, vooral wanneer de vrucht nog jong is. 
b) Bontène tjatang of b. dajak (Soend.)=këtimoen watang (Jav.). 
Deze variëteit behoort te worden geleid en daar zij niet voor de 
tweede maand bloeit en de vruchten eerst tegen het eind van de 
derde maand en tot op een leeftijd van vijf maanden geoogst 
worden, plant men haar alleen op tegalgronden aän. Zij levert de 
grootste vruchten, die vaak een lengte bereiken van 20 cM. en 
een omvang van 30 cM. of meer. Het vruchtvleesch is zeer dik, 
de schil min of meer leerachtig, groen bij de jonge vruchten, doch 
gaandeweg overgaande in ivoorkleurig geel. 
Bladeren. 
Vruchten. 
Variëteiten. 
