2175/8610. 
Bladeren. 
Vruchten. 
226 CUCURBITACEAE. 
het liefst willen hangen, leidt men hem op groote, breede planken. 
Als zij nu en dan eens worden gezuiverd van de droge bladeren, 
blijven de planten eenige jaren achtereen productief. Hier, waar 
zij als tweede gewas worden geplant op dezelfde wijze als kom- 
kommers, laat men ze natuurlijk niet overjarig worden. 
De jonge bladeren dienen volgens Rumphius tot moeskruid; 
ik trof het loof te Batavia wel op de pasars aan. 
De vruchten zijn van tweeërlei vorm; de eerste is 3 à 4 voet 
lang, van onderen met een kleinen buik, allengs spits toeloopend; 
de tweede is korter, dikker en ronder. Beide zijn van buiten wit- 
achtig en bezet met haartjes, die mettertijd afvallen en dan 
krijgen zij een houtachtige schaal. Zoolang de vruchten jong zijn, 
kunnen zij gekookt worden gegeten, doch het is een laffe, 
waterige kost. De chineezen weten het vleesch te confijten, als 
dat van Benincasa hispida, Cogn. (Rumph.). Dat deze uiterst 
waterige vrucht geconfijt zou worden, heb ik niet bevestigd ge- 
kregen. De jonge vruchten, meestal veel kleiner dan R. opgeeft, 
worden in sajoer en gekookt bij de rijst gegeten. Mevr. Kloppenburg 
zegt, dat men typhuslijders het uit de jonge waloeh kénti geperste 
‚sap laat drinken als zij dorst hebben. Het geraspte vruchtvleesch 
wordt ook gebruikt om typhuslijders het hoofd te verkoelen. 
De houtachtige schaal van de oude vruchten van dezen gecultiveer- 
den vorm wordt gebruikt als waterkruik, waarover hieronder meer. 
De opgave dat de zaden worden gebezigd omlintwormente verdrijven, 
berust, naar het mij voorkomt, op de verwarring, die bestaat in 
de botanische equivalenten der inlandsche namen. Ik heb herhaal- 
delijk geïnformeerd naar het gebruik van de zaden tegen lintworm, 
doch op mijn vraag nooit een bevestigend antwoord gekregen. 
Een oneetbare variëteit — als het niet eenvoudig een vorm is — 
beschrijft Rumphius (V, bl. 397) onder den naam Cucurbita 
lagenaria als de eigenlijke fleschkalebas ; als inlandsche namen 
geeft hij op : Mal. : Kalabasa (Mol.)en Labdoe — Balin. : Waloen. Deze, 
zegt hij, acht men de moeite van het leiden niet waard en men laat 
haar daarom door de ruigte kruipen of tegen wilde boomen op- 
loopen. Alle deelen zijn walgelijk bitter en oneetbaar en men plant 
ze alleen om de groote vruchten, die men oud en houtachtig laat 
worden, waarna men het vruchtvleesch eruit boort of snel doet 
vergaan door wat asch in de schil te brengen. Zij zijn van ver- 
schillend fatsoen: de meest algemeene vorm is die van een blaas 
met wijden buik en langen, smallen hals; bij den tweeden vorm 
gaat de buik geleidelijk over in een korten hals en dan heeft men 
nog een derden vorm, waarvan de hals wederom bolvormig is 
uitgezet. De schaal van alle drie is houtachtig, tamelijk hard, glad 
en donkergeel. Na het afsnijden moet men de vruchten met touwen 
neerlaten, omdat zij breken, als men ze uit den boom laat vallen. 
De ledige flesschen droogt men in den rook en daarna zijn zij zeer 
geschikt voor het bewaren van vloeistoffen; zij zijn zeer licht en 
kunnen tegen een stootje, behouden echter den smaak van de 
vloeistof waarmede zij gevuld zijn geweest en kunnen daarom niet 
meer voor andere vloeistoffen worden gebruikt. De grootte loopt 
uiteen; de gewone houden 3 tot 4 L. in, doch op Bali heeft men 
er, waar wel 16 kan in gaat (Rumph.). 
