k 
2715/8615. 
LAGENARIA — TRICHOSANTHES. 2 
Hierbij moet worden opgemerkt, dat op Java de verschillende 
vormen kunstmatig worden verkregen door het leggen van banden 
om de onvolwassen vrucht. Insnoeringen kunnen aldus naar wille- 
keur worden te voorschijn geroepen. De ledige flesch heet in het 
soendaasch lèdjèf, de eetbare vrucht koekoek. 
Voorts is er, zegt Rumphius (V, bl. 398), nog een wilde vorm, 
die gewoonlijk op het strand groeit en in alle deelen kleiner is; 
de vruchten zijn hoogstens een span lang, hebben een kleinen 
buik en een langen, krommen hals, als een retort. Men noemt 
die kalabasa oetan; eertijds waren zij veel te vinden in de bocht 
van Kajeli (Boeroe). De inlanders gebruiken ze voor het bewaren 
van sirihkalk, kruid of medicijnen. Ook deze is zeer bitter. 
Lagenaria vulgaris, Ser. is een cosmopolitisch gewas en toen na 
den Boerenoorlog in Engeland de gebogen halzen van een vorm 
van fleschkalebas uit Zuid-Afrika werden geïntroduceerd en zeer 
veel opgang maakten als tabakspijpen, trok deze plant algemeen 
de aandacht. Het Bureau of Plant industry U. S. publiceerde in 
Circular No. 41 een uitvoerige handleiding voor het cultiveeren 
van kalebassen in den gewenschten vorm. In Queensland Agr. Jour- 
nal Nov. 1908, bl. 244 verscheen er een afbeelding van met de 
mededeeling, dat daar in het kustgebied de vruchten te groot worden. 
De afgesneden, schoongemaakte en gedroogde, voor pijpen bruik- 
bare halzen brachten een hoogen prijs op (15 cent per stuk), doch het 
is mij niet bekend, of het gebruik daarvan blijvend is geweest dan 
wel slechts een voorbijgaande modegril was, In den laatsten tijd is 
van die pijpen n.l. niets meer gehoord. Met het oog op Rumphius’ 
mededeelingen omtrent de kalabasa oetan, wordt echter op het 
voorgaande de aandacht gevestigd, daar deze voor tabakspijpen zeer 
geschikt zouden kunnen blijken te zijn. Van de door R. bedoelde 
kleine kalebassen, die ik van Boeroe verkreeg onder den naam van 
taboel, zijn er echter vele met rechten hals. 
In het Museum: Vrucht, schalen. 
Trichosanthes Anguina, L. 
Volksnamen. Mal.: Lindoeng, Parija bêloet, Pétola oelar (Mol.) 
— Jav.: Paré wêloet. 
Klimplant, inheemsch in Eng.-Indië en thans over de tropen der 
Oude Wereld verspreid, hier wel op de erven geplant, doch, voor 
zoover mij bekend, niet veelvuldig. Rumphius beschrijft haar (V, 
bl. 407) onder den naam Petola anguina als op Ambon 
vrij zeldzaam voorkomend. Men laat haar langs boomen of door 
de ruigte loopen, waardoor zij beter gedijt dan indien men haar 
op latten leidt; veel zorg vereischt zij niet, doch zij geeft ook niet 
veel vruchten. Deze zijn 3à 3!/, voet lang, twee vinger dik, rond, nooit 
recht, maar met wonderlijke bochten door elkaar geslingerd. De 
kleur is groen met enkele witachtige plekken, doch zij lijken wit 
door een meelachtige stof, die er gemakkelijk kan worden afgestre- 
ken; rijp wordt de schil donkerrood en als men dan de dunne, 
broze, papieren schil verwijdert, vindt men een skelet als bij de 
luffa. De jonge vruchten zijn inwendig groenwit en sappig. 
Het geheele gewas, en in het bijzonder de vrucht, heeft een zware, 
onaangename lucht, die ook aan de handen blijft hangen, en een 
