- 
Kruid. 
Chemie. 
280/8785. 
Wortels. 
Kruid. 
Chemie. 
280/8795. 
236 COMPOSITAE. 
kinderen die aan koorts sukkelen. Mevr. Kloppenburg deelt mede, 
dat het door een doek geperste sap van de gestampte plant of 
een afkooksel ervan wordt ingenomen tegen witten vloed en dat de 
bladeren als tapel op den buik worden aangewend bij hooge koorts. 
Behalve deze worden nog vele andere toepassingen van Elephan- 
topus scaber vermeld, zooals: als wormdrijvend middel, aphrodi- 
siacum; lactifugum, tegen hoest (veterinair), spruw, slepende diarrhee, 
enz. Greshoff (Plantenstoffen Il, bl. 106) vond in de bladeren een 
niet nader onderzocht bitter beginsel. 
In het Museum: Wortels. 
Adenostemma viscosum, Forst. (A. fastigiatum, DC, 
A. ovatum, Mig). 
Volksnamen. Mal.: Daoen moeka sakit (Mol.), Daoen tèmpêl - 
daging (Batav.), Pémpoeloet babi, Sajoer babi (Mol.)—Soend.: 
Bébabian, Djoekoet djarijan, Djotang leuweung, Kagirangan, 
Kakèdjoan, Kèdjo bèjar — Jav.: Légëtan warak, Seprah, Tès- 
pong — Mak.:: Djaboen-djaboen tanah — Boeg: Langa-langa 
— Banda: Lidah andjing. 
Algemeen voorkomend onkruid, door Rumphius (VI, bl. 34) 
beschreven onder den naam Olus scrofinum als een struikje 
van een el hoogte, groeiend op schaduwrijke, vochtige plaatsen. 
De wortel wordt met pinang en een stukje kleine gember ge- 
kauwd tegen zwaren hoest. De wortel als voren gekauwd en het 
kruid daarbij gegeten, stopt buikloop. Tegen koliek geeft men 
het sap van deze bladeren tezamen met Centella asiatica en Phyl- 
lanthus Niruri en Urinaria. De gewreven bladeren bezigt men ook om 
de door de zon verbrande huid te verkoelen. Boven het vuur ver-- 
flenst dienen zij om zweren en bloedvinnen tot rijpheid te brengen. 
Tegen uitvallend haar moet men het hoofd met deze bladeren was- 
schen, want zij werken verkoelend en doen nieuwe haren groeien, 
maar „de oude bevestigen zij geenszins”. 
Dit kruid wordt gaarne gegeten door de varkens en op Balí zijn 
de malsche toppen, geplukt voor de bloemknoppen zijn openge- 
gaan, een zeer gebruikelijk moeskruid. Alleen gekooktis het echter 
bitter en vies van smaak, zoodat het altijd gemengd wordt onder 
andere sajoer (Rumph.). 
Rumphius’ berichten heb ik ten deele bevestigd gekregen. Te Bui- 
tenzorg gebruikt men het sap uit het gestampte kruid tegen slijm- 
afgang en Mevr. Kloppenburg, die mij een levend exemplaar van haar 
legêtan warak ter herkenning toezond, beveelt het aan om in te nemen 
tegen indische spruw. Volgens mededeeling van Dr Boorsma worden 
de bladeren met zout gegeten tegen keelpijn. Greshoff (Plantenstoffen 
Il, bl. 106) trof er geen alcaloïd in aan, maar een in water moeilijk 
oplosbare bitterstof van wellicht glucosidischen aard. 
In het Museum: Kruid. 
Ageratum conyzoides, L. 
Volksnamen. Soend.: Babadotan, Djoekoet baoe — Jav.: Wé- 
doesan — Mad. : Doeswêdoesan. 
Algemeen voorkomend onkruid met sterken, onaangenamen geur. 
Volgens Hasskarl’s Nut (No. 147) zou een aftreksel van de wor- 
