280/8939. 
EUPATORIUM — BLUMEA. 230 
Blumea balsamifera, DC. (Conyza balsamifera, L.). 
Volksnamen. Mal. (en vele andere talen): Sémboeng, Tjapa — 
Jav.: S&mboeng goela, S. koewoek, S. légi — Mad.: Kaman- 
dhin — Tern.: Madikapoe. 
De vormenrijke Blumea balsamifera vindt men bij Rumphius (VI, bl. 
55) beschreven onderden naam Conyza odorata alseen heester, 
5 à6 voet hoog, met een ronden, dikken, bijna houtachtigen stengel, 
die zich in vele rechte zijtakken verdeelt. Hij is bekend van alle oos- 
tersche eilanden, waar hij groeit op open, dorre, zandige velden aan 
de vlakke oevers der rivieren en in de boschzoomen. Die opschieten 
in tuinen en op bouwvelden worden heesters met een formeelen stam 
van een arm dikte en een zeer uitgebreid wortelstelsel. 
Een afkooksel van de jonge wortels van planten die nog niet in 
bloei zijn geschoten — de oude wortels zijn houtig en bijna smake- 
loos — wordt gedronken om eetlust op te wekken en als maag- 
sterkend middel. Anderen prefereeren daarvoor een afkooksel van 
de versche of gedroogde bladeren. Deze, specerijachtig van reuk en 
eenigszins bitter van smaak, zijn alom in gebruik om, met andere 
bladeren als van Vitex trifolia, Psidium Guajavaen den citroenboom, 
zweetbaden te maken voor beri-berilijders en tegen matheid van 
het lichaam als gevolg van ziekte, vermoeidheid, e. d. Men gebruikt 
die als eigenlijk bad en als stoombad; in beide gevallen volgt een 
flinke transpiratie. Men doet de bladeren onder ander moeskruid 
of stooft ze alleen tegen krampen in den buik, voortkomende uit 
flatulentie of gevatte koude. Het sap of een afkooksel van de 
bladeren wordt ingenomen tegen te overvloedige menstruatie. De 
baliërs mengen het sap van de bladeren met dat van daoen këntoet 
en het melksap van Alstonia scholaris R.Br. en geven dat in tegen 
een bedorven maag, buikpijn en wormen. Voor inwendig gebruik 
neemt men bij voorkeur bladeren van planten welke op bebouwden 
grond zijn opgeschoten; deze zijn minder wollig en bitter (Rumph.). 
De mededeelingen van Rumphius vinden ten deele bevestiging 
in de nieuwere literatuur, die daarop trouwens zonder twijfel ge- 
deeltelijk berust. Horsfield (Medicinal plants, bl. 105) zegt: Deze 
plant is opwekkend en tegelijkertijd verzachtend; een warm aftrek- 
sel ervan is een krachtig zweetdrijvend middel, dat zoowel door 
javanen als door chineezen zeer algemeen wordt aangewend te- 
gen borstkwalen. Verscheiden geneesheeren te Semarang hebben 
mij verzekerd, dat zij het steeds gebruiken bij borstziekte, gevatte 
koude, enz. Waitz (Practische waarnemingen, bl. 11) beveelt sëm- 
boeng aan door te zeggen, dat zacht prikkelende, balsemachtige 
en slijmachtige bestanddeelen deze plant maken tot een zweet- 
drijvend en slijmoplossend middel; zij toont zich nuttig in zinkings- 
koortsen, vooral bij catarrh op de borst, catarrhalen hoest en 
heeschheid. Vorderman (Madoereesche planten No. 147) meldt, 
dat een infuus van de bladeren als zweetdrijvend middel wordt 
toegediend bij koorts. In den Catalogus Brusselsche Tentoonstel- 
ling 1910 wordt sëmboengwortel en blad een beproefd middel ge- 
noemd tegen malaria en andere sleepende koortsen. Mevr. Klop- 
penburg beveelt een thee of een stoombad van s&mboengbladeren 
aan tegen malaria en een afkooksel met pepermuntolie tegen wind- 
koliek en ook tegen cholera. Een afkooksel van sëmboengblade- 
Wortels. 
Bladeren. 
