2380/9200. 
Ássaineering. 
Oliegewas. 
244 COMPOSITAE. 
midden, hoofdzakelijk ter wering van ziekten en plagen (De Bie, 
Inl. Landbouw Í, bl. 87). Eenig ander nut heeft hij er voor zoover 
mij bekend niet van: wie zou ook—den fiscus buiten beschouwing 
latende—van den geneesheer materieele voordeelen voor de ge- 
meenschap eischen! Toch is de zonnebloem sinds onheuglijken 
tijd een dankbaar onderwerp voor bespiegelingen van stoffelijken 
aard. In de eerste plaats heeft zij, evenals het geslacht Eucalyptus, 
langen tijd de reputatie genoten het vermogen te bezitten om 
schadelijke uitwasemingen van den bodem te keeren. De eerste 
verslagen omtrent ’s Lands Plantentuin maken melding van tal van 
pogingen om door zonnebloemcultuur den gezondheidstoestand te 
verbeteren in kuststreken, die in een kwaad gerucht staan, doch 
het wilde met de cultuur niet vlotten. Later is men aan die speciale 
eigenschap gaan twijfelen en heeft men de verklaring van den gun- 
stigen invloed van de zonnebloemen gezocht in de drainage, welke 
op vochtige terreinen noodzakelijk aan de cultuur moet voorafgaan. 
Verder is de aandacht op dit gewas gevestigd gebleven, omdat 
het zich in Zuid-Rusland sinds de eerste helft van de 19e eeuw heeft 
ontwikkeld tot een oeconomisch gewas van belangrijke beteekenis. 
Daar worden twee groepen van cultuurvormen geteeld, een met 
groote zaden, welke vooral tijdens de vele vastendagen als ver- 
snapering uit de hand worden gegeten, en een met kleine zaden, 
dienstig voor het bereiden van een uitmuntende spijsolie, die na 
raffineeren zeer na overeenkomt met olijfolie en dan ook ter ver- 
vanging en vervalsching daarvan wordt gebruikt; bovendien ís 
die olie een van de beste voor de bereiding van zachte zeep. 
Die beteekenis is evenwel locaal; behalve ín Rusland wordt ner- 
gens zonnebloem-zaad op olie verwerkt. In de V.S. van Noord- 
Amerika wordt Helianthus annuus ook om het zaad geteeld en bo- 
vendien een niet zeer belangrijke hoeveelheid zaad uit Rusland 
geïmporteerd, doch uitsluitend voor het mesten van gevogelte. 
Nieuwe producenten vinden dus een zeer beperkte markt. Agricul- 
tural Ledger 1907 No. 1 vermeidt het geval van een planter uit 
Mozambique, die voor zijn eersten oogst in Engeland een behoor- 
lijken prijs maakte, doch toen hij later een grooter hoeveelheid 
aanbood, was er geen gegadigde voor te vinden. Bij een andere 
gelegenheid gaf een groote oliefirma te kennen, dat zij, na in Londen - 
100 ton te hebben gekocht, voor een nieuwe proefneming bedankte. 
Intusschen blijft de cultuur van zonnebloemen maar steeds aan 
de orde. Pflanzer 1914, bl. 262, geeft een kleine monographie en 
raadt het nemen van proeven aan in de afrikaansche koloniën. 
Queensland Agric. Journal Apr. 1915, bl. 137 en Juli 1915, bl. 32 
gaat verder door de cultuur aan te bevelen van bepaalde vormen, 
n.l. Tall Mammoth Russian en Giant Russian, waarschijnlijk vor- 
men die slechts één bloem geven. Van gelijke strekking is een 
monographie in Bulletin Imp. Institute 1916, bl. 89. Hier is nog in 
1912 een kleine proef genomen; de landbouwadviseur voor Atjeh 
(Verslag 1912 Landbouwvoorlichtingsdienst) verkreeg van een op- 
pervlakte van 30 M? van ongetopte planten, gezaaid in een verband 
van 5050 cM., 8.5 Kg. zaad. Aannemende dat daarvoor in Ame- 
rika 200 4300 gulden per ton te bedingen zou zijn, berekende hij, 
dat dit gewas in drie maanden tijds gemakkelijk f500 per bouw 
E 
Eden 
nT 
end ran kif 
