SPILANTHES—GALINSOGA. 247 
3 voet hoog, doch in de tuinen op de bedden wel 6 voet bereikend. 
Men vindt het in de tuinen en op braakliggende velden. Op Hitoe 
worden de jonge planten onder andere sajoer gemengd. 
De wortel wordt gekauwd tegen tandpijn; tegen hoest doet men er Wortels. 
wortels van sajoer babi (Adenostemma viscosum) en sirih-pinang bij. 
De gewreven bladeren dienen ter genezing van de brandwonden, Bladeren. 
ontstaan door het spatten van de damartoortsen en men bindt ze 
ook pasgeboren kinderen op den navel om dien spoedig te doen 
afvallen. Met wat curcuma gewreven en warm gemaakt, geneest 
men er versche vleeschwonden mede. Het sap uit de bla- 
deren, soms vermengd met dat van lémon mas (Citrus) en, indien 
te scherp, verdund met water, wordt gebruikt om leepoogen te 
reinigen. Men neemt het sap ook in ter genezing van pijnlijk uri- 
neeren als gevolg van gevatte koude, door het kruid bij de sirih te 
kauwen en het speeksel, met uitzondering van het eerste kalksop, in 
te slikken. Sommigen doen daarbij den wortel van Costus spe- 
ciosus, Smith en Centella asiatica, Urban (Rumph.). 
Te Buitenzorg wordt een koud aftreksel van den wortel gebruikt 
als oogwater bij zwakte van het gezicht. Hasskarl’s Nut No. 352 
zegt van hareuga, dat de jonge plant en ook de jonge bladeren 
bij kiespijn worden gekauwd en dat de toppen, boven het vuur 
verflenst, op bloedzweremr worden gelegd als rijpmakend middel. 
Het gebruik tegen tandpijn is insgelijks bij de maleiers bekend 
(Ridley, Mal. Geneesmiddelen, bl. 37). De toppen worden door de 
inlanders ook als lalab gegeten. 
Door omwisseling met Coleus amboinicus, Lour., die insgelijks 
in de Soendalanden adjëran of atjêrang heet, hebben de bladeren 
abusievelijk een plaats gekregen in de Nederlandsche Pharmacopee 
als bestanddeel van species antiaphthosae of obat sêriawan (Boorsma, 
Pharmaceutisch Weekblad 1915, bl. 1666). 
In het Museum: Kruid. 
280/9238. Cosmos caudatus, H. B. K. 
Volksnamen. Mal.: Oelam radja (volgens De Clercq) — Jav.: 
Kénikir. 
Opgericht kruid, tot 1 M. hoog, vaak als sierplant geteeld en soms 
verwilderd (Koorders’ Exkursionsflora). In Publicatie's van het 
Ned. Ind. Landbouwsyndicaat 1910 No. 2, bl. 4 wordt hetaanbevolen Grondbedekker. 
voor het onderdrukken van alang-alang en tot het koel- en los- 
houden van den bodem. De Clercq (No. 889) zegt, dat de bladeren 
wel als groente worden gegeten; bij het Agr. Chem. Laboratorium 
te Buitenzorg werd er een aetherische olie uit gedistiileerd. 
In het Museum: Aeth. olie. 
280/9246. Galinsoga parviflora, Cav. 
Volksamen. Soend.: Bala katjijoet, Djlêtos, Djoekoet baoe, 
Djoekoet saminggoe — Jav.: Mondréng, Sëlègrèng, Soetanoeli. 
Opgericht kruid, 0.50 M. hoog, inheemsch in Amerika, op Java 
volkomen ingeburgerd, vooral in het gebergte (Koorders’ Exkur- 
sionsflora). 
De bladeren zijn in Midden-fava in gebruik genomen in de in- 
landsche geneeskunde; Dr Boorsma deelde mij mede, dat men 
