GALINSOGA — GYNURA. | 249 
In zijn tijd werd het op Ambon van Java ingevoerd, zoodat van 
het gebruik op Ambon nagenoeg niets bekend was; men begon 
het te eten in kruidstruif. Door de warmoezeniers van Batavia Culinair. 
wordt het aangeplant en als daoen manis of tjam tjao ter pasar 
gebracht; de bladeren worden gestoomd gegeten metsambalen azijn. 
In den inlandschen medicijnhandel heeten volgens Vorderman Medicinaal. 
(Geneesmiddelen II) de bladeren in de Vorstenlanden soedamala 
en te Soerabaja brobos kébo. Horstield (Medicinal plants, bl. 127) 
zegt, dat het kruid in eigenschappen gelijkt op de verwante absinth 
à en diuretisch werkt. Volgens hem wordt het met succes uitwendig 
| gebruikt in baden en pappen ter vervanging van kamille. Te Batavia 
E wendt men de bladeren verwarmd aan op aambeien. Volgens De 
Clercq (No. 335) wordt een aftreksel als thee aan kraamvrouwen 
toegediend. Hasskarl's Nut No. 90 vermeldt van djoekoet lokot 
mala, dat de gekookte, doch weer afgekoelde bladeren op hoofd- 
zeer en soortgelijken uitslag worden gesmeerd en Ridley (Mal. 
Geneesmiddelen, bl. 18), dat een afkooksel van de bladeren dient 
als wassching bij verouderde zweren. 
Boorsma ontving Artemisia vulgaris als opiumsurrogaat van Fort Stimilans. 
de Kock en Solok; het rooken van deze plant bleek hem echter 
niet aan bedenking onderhevig (Jaarboek 1915 Dept v. L.N. & H., 
bl. 25) en De Clercq vermeldt nog, dat, naar. men beweert, de 
bladeren met succes als aphrodisiacum worden gebruikt. 
280/9389. Erechthites hieraciifolia, Raf. 
Volksnamen. Soend.: Bagini, Djambrong, Sajaga, Sintrong, 
Tèspong — Jav.: Mandroeng-mandroeng, Pajoeng, Taplek. 
Opgericht kruid, 0.50 à 1.00 M. hoog, inheemsch in het warme en 
gematigde deel van Amerika, hier verwilderd op vochtige plaatsen, 
op bouwland in de bergstreken vaak zeer algemeen. De toppen 
worden door de inlanders als lalab gegeten. 
Dit is ook het geval met de insgelijks sinfrong (Jav.: Lingko) 
geheeten Erechthites valerianifolia, DC. 
280/9405. Gynura Pseudo-=china, DC. 2 
Volksnamen. Jav. volgens Filet: Tigel kio (Tégil kijoeh?). 
Ingevoerd kruid, tot 0.75 M. hoog, met knolvormigen wortel, vol- 
gens een mededeeling van den Heer Backer in de buurt van Batavia 
onder den naam fan sit (sam sit ?) hier en daar door de chineezen 
gekweekt om de bladeren, die gestampt tegen puisten zouden 
worden aangewend. Volgens Dr Boorsma wordt het blad van sam 
sit, in brêm gestampt, ingenomen tegen gebrekkige menstruatie. 
280/9405. Gynura sarmentosa, DC. 
Volksnamen. Soend.: Kalingsir — Tern.: Wangémalako tali. 
Sonchus volubilis van Rumphius (V, bl. 299) is een 3 M. 
hoog klimmend kruid, met vele lange stengels door de ruigte 
kruipend, groeiend in steenächtige valleien en aan de kanten van 
de rivieren; ook plant men het wel in tuinen, waar het zich weel- 
derig uitbreidt en op latten moet worden geleid of in de gele- 
genheid gesteld te klimmen. 
De sappige, naar mosterd smakende bladeren benutten de am- 
vna  < BE 
