280/9463, 
2830/9477. 
GYNURA — CARTHAMUS. 2al 
Catalogus Brusselsche Tentoonstelling 1910 wordt poetjoek op- 
gegeven een middel te zijn tegen hoest. 
In het Museum: Wortels. 
Cynara Scolymus, L. 
Artisjokken worden op Java in hoog gelegen streken, o. a. op het 
plateau van Pangalengan in de Preanger Regentschappen, gekweekt; 
ook op den Tengger slagen zij zeer goed. Het eerst schijnen zij te zijn 
geplant in 1900 op een proefveld te Ngadisari op den Tengger. 
Blijkens het Verslag 1901 omtrent ’s Lands Plantentuin (bl. 163) 
begonnen daar na ruim een jaar de meeste planten te bloeien en 
ook in het verslag over 1903 leest men, dat zij welig bloeiden, doch 
geen zaad gaven; dit werd echter van ondergeschikt belang geacht, 
omdat de planten, door scheuren worden vermenigvuldigd. Op het 
proefveld te Lembang had men daarentegen geen succes: daar stier- 
ven de meeste af zonder te hebben willen bloeien. 
Beteekenis zal deze groente vermoedelijk niet erlangen:artisjok- - 
ken moeten een hoogen prijs bedingen, wil de teelt loonend zijn 
en bij de meeste hollanders zijn zij onbekend, dus onbemind. De 
op Ngadisari geteelde waren aanvankelijk onverkoopbaar, omdat 
er onder de vaste groenteafnemers te Probolinggo niemand was, 
die het geheim der toebereiding kende. 
Carthamus tinctorius, L. 
Volksnamen : Saffloer — In vele inlandsche talen : Kasoemba. 
Voorts Jav.: Kémbang poeloe — Boeg.: Ralé. 
Cnicus indicus beschrijft Rumphius (V, bl. 215) als een 
kruid, opschietend met een enkelen, rechten, stijven, schier hout- 
achtigen stengel, 3 à 5 voet hoog. Het werd den geheelen archipel 
door geplant, de beste soort op Bali en Java ter hoogte van Soerabaja 
en de stengels werden daar zoo stijf, dat men er handstokken van 
maken kon. Het wordt gezaaid in de regenmaanden, nooit twee 
maal achtereen op denzelfden akker. Als dit kruid nog jong is 
en pas begint stelen te krijgen, pleegt men het te toppen en hier 
en daar bladeren af te breken, niet alleen om die tot moeskruid 
te gebruiken, doch ook om de planten te dwingen meer stengels, 
en daardoor ook meer bloemen, voort te brengen. 
De samengestelde bloemen bestaan uit een menigte ingesneden 
blaadjes, eerst geel als saffraan, later bloedrood. Alleen de roode 
worden ingezameld; de middelste gele laat men staan tot ook die 
de gewenschte kleur hebben aangenomen. Aldus komt men met het 
oogsten bij elke bloem drie of vier maal terug. Het inzamelen kan 
alleen geschieden in den morgenstond met het oog op de stijve, 
stekelige bladeren, die het betreden van het veld beletten als de 
zon hoog aan den hemel staat. De afgeplukte bloembladen worden 
gewasschen, zachtjes gestampt of gedrukt en vervolgens in de 
volle zon gedroogd, doch om ze goed te houden, zoodat zij niet 
te veel uitdrogen en verkleuren, doet men er gestooten k&miri- 
noten onder, welker vettigheid de bloemen bewaart. 
Het kleuren met „de beroemde verve kasoemba” beschrijft R. 
als een comedie, volgens de klassieke regels in vijf bedrijven, 
doch daarbij kwam zooveel nonsens tepas, dat hij het eer een klucht 
Stengels. 
Bladeren. 
Bloemen. 
