254 COMPOSITAE. 
280/9595. Sonchus javanicus, Jungh. (S. malayanus, Mig, S. 
ereophilus, Mig.). 
Volksnamen. Jav.: Kêtoel, Lantjoeran, Témpoeh wijoeng. 
Vaak sterk vertakt kruid, met opgegerichte of opstijgende tak- 
ken, 0.75 tot 2 M. hoog, op Java voorkomend van af den Ma- 
labar oostwaarts in de bergstreken tusschen 1200 en 3000 M. 
zeehoogte op zonnige terreinen, alangvelden, wegranden en in 
struikwildernissen en tjëmarabosschen (Backer, Schoolflora). Vol- 
gens een aanteekening van Koorders in het Herb. Bog. zou deze É 
soort op den Tengger onder den naam van mendjari als groente wor- | 
den gekweekt, doch mogelijk berust die op verwarring met Lactuca 
indica, L., welke er, zoolang de plant niet bloeit, op gelijkt. 
2830/9595. Sonchus oleraceus, L. (S. sundaicus, Bl). 
Volksnamen. Soend.: Tjamawak — Jav.: Dalgioe, Kênikér, 
2 Kêtoebar, Témpoeh wijoeng — Mad.: Koemanten, Sarap. 
Opgericht kruid, 0.30 tot 1.25 M. hoog, verbreid over geheel 
Java boven 200 M. zeehoogte, doch voornamelijk groeiend in de 
bergstreken tusschen 800 en 1700 M. zeehoogte, vooral in thee- 
en kinatuinen doch ook op akkers, aan wegranden en in opengekapt 
bosch, plaatselijk vaak in groote hoeveelheid (Backer, Schoolflora). 
Volgens Koorders (Natuurk. Tijdschr. v. N.I. 1901, bl. 253) wordt 
de kétoebar in den Tengger als groente gekweekt. In West-Java 
zijn de wildgroeiende exemplaren als lalab gezocht. 
280/9596. Lactuca indica, L. 
Volksnamen. Soend.: Lampêénas — Jav.: Koeban kajoe rana, 
Sawi rana, Témpoeh wijoeng. 
Forsch opgericht kruid, 0.75 tot 1.75 M. hoog, verbreid over geheel 
Java van af de laagvlakte tot op 2200 M. zeehoogte, hier en daar als 
groente verbouwd (Backer, Schoolflora). Op de pasars te Batavia wor- 
den de afgeplukte bladeren geregeld verkocht onder den naam daoen 
manis of oemék; zij worden door de inlanders gestoomd gegeten. 
alt ee nd a Sdk pn 
280/9506. Lactuca sativa, L. 
Volksnamen. Mal.: Sélada. 
Salade, die men laat doorgaan voor kropsla en die daarvan 
ontegenzeggelijk meer weg heeft dan bijv. andijvie, is een gewone 
pasargroente, alom aangeplant; betere kwaliteit komt uit de bo- 
venlanden. Volgens Beknopte Gegevens No. 7 omtrent Cultuur- 
gewassen kan het geheele jaar door worden uitgezaaid; in den drogen 
tijd echter dienen de bedden beschaduwd te worden. Het overplanten 
geschiedt bij het verschijnen van het 6e of 7e blad op 1 voet in 
het vierkant. In den westmoesson moet de aanplant tegen te over- 
vloedige regens worden beschermd. 
Zaad. Deze plant schiet spoedig in bloei en levert veel zaad, hetgeen 
een kweeker op Madoera op het denkbeeld bracht, dat er misschien 
meer voordeel mee te behalen zou zijn als leverancier van een 
fijne spijsolie dan als groente. De mededeeling echter, dat slaolie 
oorspronkelijk afkomstig was van olijven en thans ook wordt ge- 
perst uit Arachis en andere, doch niet uit slazaden, deed hem van 
zijn nooit te voren opgeworpen denkbeeld afzien. 
In het Museum: Olie uit de zaden. 
