ALGEN. 



het reeds niet meer dan half brak. Die het inzamelen moeten hun 

 handen met kalk of fijngewreven vruchten van Parinarium glaber- 

 rimum hassk. bestrijken, omdat het anders door de vingers glijdt. 

 Meestal wordt het rauw genuttigd, na uitgewasschen te zijn in zoet 

 water, om de slijmigheid en brakheid te verwijderen. Alsdan wordt 

 het uit de hand gegeten met atjar of een saus, gemaakt van citroen- 

 sap met een weinig gember. Het knapt aangenaam tusschen de tanden. 

 Ook laat men het na het uitwasschen wel drogen : men kan het dan 

 een tijd lang bewaren en gekookt nuttigen, doch als men het te veel 

 kookt of te lang in het citroensap laat liggen, is het niet lekker 

 meer van wege de slijmigheid. De beschrijving van de andere, niet 

 herkende, soorten of vormen van Algae coraïloides laat ik achter- 

 wege. R. zegt, dat die op allerhande stranden voorkomen, niet zeer 

 ziltig zijn, ja bijna laf van smaak als men ze afspoelt in zoet water, 

 en dat sommigen ze zachtjes opgekookt lekkerder achten dan rauw. 



Hypnea Cenomyce j. ag. (H. divaricata harv.) is een eetbare 

 alg van weinig belang ; V. Martens drukt er zelfs zijn verwondering 

 over uit, dat die bij Timor als agar-agar werd verkregen, omdat 

 zij niet dikker is dan een draad : dezelfde zegt echter, dat Hypnea 

 divaricata j. ag. (harv.?) wellicht een der soorten van Agarum 

 lactucarium van Rumphius is, die daarvan bericht (bl. 186), dat 

 zij half gedroogd door de inwoners van Leytimor aan het Kasteel 

 te koop werden gebracht. Op de Zuidkust van Bali wordt Hypnea 

 cervicornis j. ag., bodoeng djadja, gevischt en na bleeken, waardoor 

 de purperen dradige massa een bruingele kleur aanneemt, gegeten. 



Caulerpa racemosa j. ag. var. clavifera web. v. b. (Chauvinia caulerpa- 

 macrophysa sonder) wordt terecht door Von Martens insgelijks CEAE - 

 als eetbaar opgegeven ; hij deelt mede, dat tusschen Tidore en 

 Batjan de roeiers deze schoone plant inzamelden om haar als 

 toespijs te nuttigen bij de rijst : de ternataansche naam is lai-lai. 



Tenslotte wordt volgens Boorsma (Jaarboek 1906) een soort van 

 Acetabularia op Java gerekend tot de këtjibëling-soorten, d.i. een 

 groep van planten, meest behoorende tot de familie der Acanthaceae, 

 die worden aangewend als middel tegen gal-, nier- of blaassteen 

 (zie onder Clerodendron calamitosum linn.). Haar reputatie als 

 steenoplossend middel dankt deze alg stellig aan het vermogen om 

 zuur af te scheiden en zich holten in riviersteen te boren. 



In de indische literatuur heb ik verder niet veel gevonden, dat 

 licht kan ontsteken over het gebruik van algen. In taalkundige 

 werken worden er wel eens namen voor opgegeven, doch zelden met 

 een toelichting. Tot die uitzonderingen behoort de Sasaksche Woor- 

 denlijst van Vorderman (Tijdschr. v. Ind. T., L. & V. kunde dl 38, bl. 

 406), welke voor Lombok de volgende eetbare soorten vermeldt : 



Bëbiroe, een uit platte, vierkante, lintvormige stukken bestaande, 

 rosekleurige en kraakbeenachtige alg, die in groote hoeveelheden 

 langs de kust bij Laboean Hadji wordt ingezameld en ter consumptie 

 naar het binnenland wordt vervoerd. 



Bcbojot, een wier met olijfbruine takjes en lansvormige bladeren. 



Géranggang, een fijne, olijfbruine alg, vertakt als hertshoorn, welke 

 gedroogd als ruwe agar-agjr in den handel zou worden gebracht. 



Lëlato, een fijn, heldergroen, eetbaar wier en 



Soesoe lopèk, niet nader omschreven. 



