AGAR-AGAR. 5 



en goed droog is geworden. Is de verlangde gele kleur na een dag 

 of drie niet bereikt, dan wordt het wier ten tweeden male in zee 

 gewassehen. Roode draden, afkomstig van dood wier, worden voor het 

 verpakken verwijderd. De handelswaarde te Boeton bedroeg in 1909 

 3 a 3.50 gulden per picol voor agar-agar haloes en / 1 a 1.50 per 

 picol voor agar-agar kasar ; te Makassar was de prijs / 0.50 hooger. 

 Tot heden werd als vaststaand aangenomen, dat de eindbestemming 

 Japan was. Bij onderzoek bleek echter, dat Japan geen wier invoert 

 en daar bovendien tal van monsters van Eucheuma spinosum door 

 den Visscherij-technoloog Hofstede met negatief resultaat op de aan- 

 wezigheid van gelose werden onderzocht, zou uitvoer derwaarts ook 

 geen zin hebben. Zeer waarschijnlijk belandt ons product in China, 

 dat wèl wier in aanzienlijke hoeveelheid uit verschillende streken 

 importeert, en wordt het daar in natura geconsumeerd. 



De telkens terugkeerende vraag of liet mogelijk zou zijn hier een 

 praeparaat te vervaardigen overeenkomende met de japansche kanten 

 verschijnt daardoor in een nieuw licht. Ten eerste bevat de meer- 

 derheid der tot nu toe door Hofstede onderzochte indische eetbare 

 algen geen agar-agar, doch een plantenslijm en is het dubieus of 

 die welke bruikbaar zouden wezen in voldoende hoeveelheid verkrijg- 

 baar zijn. !n de tweede plaats is niets te zeggen omtrent de hoe- 

 danigheid dezer grondstof. Overigens zou er op grond van klimaats- 

 verschillen geen kwestie kunnen zijn van navolgen der bereidings- 

 wijze in Japan, waar agar-agar alleen wordt gemaakt in den winter 

 op plaatsen die aan speciale eisenen voldoen en bij gunstige weers- 

 gesteldheid. Een der zeer weinige oorspronkelijke berichten omtrent 

 deze industrie is een verhandeling in Buil. Imperial Institute 1906, 

 bl. 125. Volgens deze is de grondbeteekenis van het woord „kanten" 

 koude hemel en vindt die naam zijn oorsprong in de omstandigheid, 

 dat dit product alleen daar kan worden gemaakt waar de lucht koud 

 en droog is. De grondstof is Gelidium Swansii (bedoeld zal zijn: 

 G. Amansii lamour. = G. cartilagineum gaill.), welke echter 

 schaarsch wordt, zoodat veelvuldig bijmengen plaats heeft van an- 

 dere soorten tot een hoeveelheid van 20 a 40 %. Voor het bereiden 

 van de beste kanten wordt echter bedoelde Gelidium alleen ge- 

 bruikt. Het inzamelen heeft plaats in de maanden Mei tot Augustus ; 

 de algen worden op het strand uitgespreid en na drogen en gedeel- 

 telijk bleeken naar de fabrieken gezonden. Daar wordt de grondstof 

 in de eerste plaats gereinigd, voor welk doel zij in steenen mor- 

 tieren wordt gestampt onder besprenkelen nu en dan met water. Het 

 doel van deze bewerking is schelpen en andere verontreinigingen 

 los te maken. De gestampte wieren worden dan in zoet, liefst stroo- 

 mend, water uitgewasschen en moeten vervolgens worden gebleekt. 

 Het tijdstip waarop dat bleeken plaats heeft is van overwegenden 

 invloed op de kwaliteit van het eindproduct. Gewoonlijk wordt 

 er mede begonnen in den nazomer, als de grootste hitte voorbij is. 

 Regenachtig weer oefent een zeer ongunstigen invloed uit op de 

 hoeveelheid der te verkrijgen grondstof en doet die vaak verrotten 

 in plaats van bleeken. De wieren worden in dunne lagen uitge- 

 spreid op matten om het water ylug te doen wegtrekken, blijven 

 daarup verscheiden dagen en nachten liggen en worden van tijd tot 

 tijd besprenkeld met water. Na gedeeltelijk drogen worden zij 



