12 FUNül. 



Polygaster sampadarius fries. 

 Volksnamen. Mal. Mol. : Koelat tjëmpëdak. 

 Onvolledig bekende soort, door Rumphius beschreven (VI, bl. 123) 

 onder den naam Tuber sainpadarium. De doorhem bij knollen 

 vergeleken vruchtlichamen ter grootte van rapen of eieren, steeds 

 in bosjes bij elkaar staande bij de wortels van oude tjëmpëdakboo- 

 men, vindt men alleen in den tijd van liet rijpen dertjëmpëdakvruch- 

 ten en dan nog vrij zelden. Zij hebben den vorm van een tjëmpëdak- 

 zaad met het vruchtvleesch eromheen, doch omgekeerd, zoodat het is 

 alsof zij een steel wilden vormen. Uitwendig zijn zij tanig, inwendig 

 geel, droog en broos en dit (peridium) noemt R. de schil, die een 

 zwarte korrel (de gleba) als een tjëmpëdakzaad, insgelijks droog en 

 broos, omgeeft. Deze korrels worden door de ambonneezen gekookt of 

 rauw met bokasan * gaarne gegeten ; de schillen worden weggeworpen. 



Fungi spec. div. 



Aangezien aan onze kennis van de hoogere indische fungi nog zeer 

 veel ontbreekt en het mij eerst tijdens het afdrukken mogelijk is 

 geweest de wetenschappelijke namen van enkele soorten geverifieerd 

 of vastgesteld te krijgen, volgen hieronder eenige losse aanteekeningen 

 omtrent nuttige soorten. 



Afvalproducten van onderscheiden aard worden, zooals reeds geble- 

 ken is, gebruikt voor het kweeken van eetbare paddenstoelen. In de 

 eerste uitgave der Encyclopaedie van Ned.-Indië dl I, bl. 44 wordt 

 aan het javaansche werk Tjondra Negara het bericht ontleend, dat 

 in de voormalige residentie Japara de gewoonte bestaat om den van 

 zijn merg beroofden stam ** van den arènpalm in een kuil te werpen, 

 met stroo en bladeren toe te dekken en ter bevordering van de voch- 

 tigheid nu en dan te begieten, waarna zich daarop binnen weinige 

 dagen champignons ontwikkelen, die in smakelijkheid de europeesche 

 zouden evenaren. Klaarblijkelijk dezelfde fungus heet in het Alf. 

 Minah. : koelat im posok (t.t.). 



Te Pati worden volgens „De Landbouwer" van 24 Februari 1890 on- 

 derscheiden soorten van paddenstoelen geteeld, waarbij de inlander 

 op de volgende wijze te werk gaat. Onder een goed in het blad zit- 

 tenden boom, dus in de schaduw, maakt men met behulp van bamboe- 

 pinnen een vierkant vak van pisangstammen, in den regel \ M. hoog. 

 Naar gelang van de soort die men wenscht wordt de ontstane ruimte 

 met andere voedingsstoffen tot op een handbreedte beneden den rand 

 gevuld. Wordt djamoer goela verlangd, dan gebruikt men ampas van 

 suikerriet, voor djamoer kopi koffieschillen, voor djamoer tilèn het 

 uitgetrokken indigoblad, voor djamoer dami padistroo, voor djamoer 

 ton schillen der peulen van kedcle. Na het vullen wordt de bak af- 

 gedekt met gevlochten of ongevlochten klapperbladeren en dagelijks 

 begoten. I leeft men den juisten graad van vochtigheid getroffen, dan 



* Bokasan is volgens Tropische Natuur l ( .U5, hl. IKi) in de Molukken de 



naam van een praeparaat, gemaakt van mosselen en de gezouten gezuiverde 



inden van enkele vischsoorten, op Ambon ikan komo en tjekalang genoemd. 



op dezelfde wijze als "|-> Java de gewone roode sambal of de 



he vischjes. 



** Wigman spreekl in van Gorkom's O.I.C. van hél afval dat men verkrijgt 



hij hel bereiden van sain> uit dr stammen van Arenga pinnata. 



