FUNGI. 13 



verschijnen na ongeveer 36 dagen de paddenstoelen, die men des mor- 

 gens voor ze opengaan moet plukken. Dat uitgetrokken indigo-blade- 

 ren een voedingsbodem zijn voor eetbare paddenstoelen vermeldt ins- 

 gelijks De Bie (Inl. Landbouw. II, bl. 43), die zegt, dat als de verf- 

 stof wordt bereid in de kampong, het afval wordt opgestapeld voor 

 het kweeken van champignons. De djamoer torn, een fungus met zeer 

 forschen steel en kleinen hoed, Coprinus indigocola v. overeem, 

 door Oudemans als Verpa beschreven, ontstaat op het nog nauwelijks 

 veranderde geëxtraheerde blad; als dit later tot ontbinding overgaat 

 verschijnt een andere eetbare paddenstoel, waarvan de hoed een 

 middellijn heeft van ca 10 cM., die in het Japarasche den naam 

 djamoer kanton" draagt. Aldaar is eindelijk nog bekend de eetbare 

 djamoer kapok, insgelijks een Coprinus-soort, welke ontstaat op het 

 afval (de vruchtschillen en harten) van de kapokbereiding. Men 

 berichtte mij uit de res. Semarang, dat er aan cultuur van padden- 

 stoelen tegenwoordig niets meer wordt gedaan; het plantaardig afval 

 wordt weggeworpen omdat men er zich van moet ontdoen en de zich 

 bij gunstige weersgesteldheid op die hoopen ontwikkelende eetbare 

 zwammen worden geplukt als welkome gratis bijdrage voor de keuken. 



Van meer algemeene beteekenis zijn de eetbare paddenstoelen die wiidgroeiend, 

 geheel buiten 's menschen toedoen ontstaan. In het Tijdschrift 

 voor Land- & Tuinbouw en Boschcultuur, 4e jaargang, bl. 9, leest men, 

 dat van desa's, welke dicht bij het gebergte zijn gelegen, dagelijks 

 menschen de bosschen ingaan om brandhout, lalab, zwammen, enz. in 

 te zamelen, die de eetbare en giftige soorten uitnemend uit elkaar we- 

 ten te houden, zoodat men de door die lieden aangeboden paddenstoe- 

 len onbezorgd kan eten. Veelal kan men nagaan (zegt hij, maar dit 

 criterium is absoluut onbetrouwbaar en het geloof daaraan heeft 

 tallooze gevallen van vergiftiging veroorzaakt), of men giftige dan 

 wel onschadelijke voor zich heeft, omdat de laatste veel van gedier- 

 te (als mieren) te lijden hebben, de eerste nooit. In het Tijdschr. 

 voor Inl. Geneeskundigen 1895, bl. 13, wordt medegedeeld, dat de 

 soendaneezen wel als volgt te werk gaan om de schadelijke van de eet- 

 bare te onderscheiden. Men wikkeït er een paar met gekookte rijst 

 in een pisangblad en roostert dat pakje : indien de rijst wit blijft 

 worden de paddenstoelen voor onschadelijk gehouden, terwijl een 

 lichtgele of roode kleur wordt beschouwd als aanwijzing, dat zij 

 oneetbaar zijn. Nu is het bekend, dat omzichtigheid bij het gebruik 

 van dit in vele opzichten voortreffelijke voedingsmiddel niet over- 

 bodig is, omdat zelfs gewoonlijk onschuldige soorten giftige eigen- 

 schappen kunnen krijgen als zij in rotting overgaan. De schrijver 

 in het Tijdschrift voor Inl. Geneeskundigen gaat echter verder ; hij 

 zegt, dat de in het algemeen eetbare soorten schadelijk zijn te 

 achten als zij voorkomen op sommige planten, zooals ki hijang (Al- 

 bizzia procera benth.), songgom (Barringtonia), kimalakijan (Croton 

 Tiglium linn.) e.a. Ook deze algemeen verbreide meening mist eiken 

 redelijken grond. Tegen vergiftiging door het eten van padden- 

 stoelen geeft men volgens hem in de Soendalanden het volgende 

 middel in. Een stuk tëmoe lawak ter grootte van een half kippenei 

 wordt geraspt en met een wijnglas water gemengd. Het bij doorzijgen 

 afloopende vocht wordt warm gemaakt en na toevoegen van wat ja- 

 vaansche suiker en zout in eens of in twee keeren toegediend. De 



