18 LYCOPODIACEAE— OPHIOGLOSSACEAE. 



plant gekweekt. Dr Boorsma deelde mij mede, dat te Buitenzorg een 

 waterig aftreksel er van wel door de vrouwen als wassching wordt 

 gebezigd om den haargroei te bevorderen. Van meerdere koempajsoor- 



ten wordt ditzelfde — waarschijnlijk op de signatnrenlcer berus- 

 tende ■ -gebruik vermeld, bijv. van de volgende. 



Lycopodlum Phlegmarla linn. var. laxum. 

 Volksnamen. Soend.: Koempaj. 



Kruid als de vorige, door Filet vermeld onder No. 4493 met de vol- 

 gende inlandsche namen: Mal.: roetoe-roetoe kojoe — Soend.: koem- 

 paj lëmboet. Hij zegt, dat de indianen (inlanders?) aan de ziltige. 

 naar hooi riekende wortels een sterke antigastrische en stonden- 

 drijvende kracht toekennen. Van der Burg (Geneesheer III, bl. 520) 

 voegt daaraan toe, dat zij verder worden toegediend bij maagcatarrli, 

 longaandoening en waterzucht. 



Selaginella plana hieron. 



Volksnamen. Mal. Mol.: Roetoe-roetoe — Soend.: Pakoe ranè — 



Jav. : Tapak doro, Tjakar ajam — Mad.: Tai lantoean — Boeg.: 



Sindapor — Alf. Amb. : Oesia. 



Onder den naam Musgus fruticescens beschrijft Rumphius 



(VI, bl. 86) twee Selaginella's als kruiden van een el hoogte met 



stengeltjes ter dikte van zeilgaren. De inlanders gebruiken ze op 



kleine kwetsuren die zij in het bosch opdoen ; het kruid wordt fijn 



gekauwd en op de wond gebonden. Een daarvan, het wijfje, is S. 



plana, de andere, het mannetje, misschien S. d' Urvillei a. br. 



Selaginella Willdenowii baker (S. laevigata spring.). 



Volksnamen. Mal.: Mèntèr (Batav), Sikili batoe (S.W.K.) — 



Minangk.: Lingonai — Soend.: Ranè. 

 Klimmend kruid, 1 tot 3 M. hoog, in West-Java groeiend indebene- 

 denlanden, doch daar ook gevonden op 1200 M. zeehoogte. Te Batavia 

 wordt het in verschen staat aangetroffen in den inlandschen medi- 

 cijnhandel en vormt het, naar men mij mededeelde, een bestanddeel 

 van de djanwe * die na de bevalling wordt ingenomen. Verder dient 

 het voor het samenstellen van een smeersel tegen een huidaandoe- 

 ning, die óók mèntèr heet. Volgens een opgave van Dr Boorsma wordt 

 het, met adas-pgelasari fijngekauwd, extern aangewend tegen koe- 

 rap rawit, een jeukend huiduitslag, dat naar men meent niet in aanra- 

 king mag komen met water, zoodat het geneesmiddel moet worden ge- 

 kauwd. Te Buitenzorg verkreeg ik echter een recept, voorschrijvend 

 pakoe ranè met adas-poelasari en een weinig mënjan met water fijn 

 te wrijven. Hetzelfde zonder benzoë werd aanbevolen ter applicatie 

 op verwondingen, toegebracht door tijgers. I lasskarl ( I let Nut, No. 770) 

 zegt van ranè, dat het kruid gestampt op wonden wordl gelegd. 



* Djamoe's zijn praeparaten die niet zoozeer dienen als geneesmiddel, als 

 wel "in hel lichaam gezond te houden en tegen kwade invloeden ie beschutten. 

 hit geldt althans voor de echte djamoe's, al gebruikl men het woord djamoe 



vaak niet in de/e eigenlijke heleekenis, maar in die van geneesmiddel. De grens 



is trouwens niet scherp getrokken ; een djamoe bijv. die voor de ingewanden 

 heilzaam wordt geacht, /al ook als geneesmiddel kunnen worden genomen, 

 ingeval er iets aan de ingewanden hapert, in deze beteekenis spreekt men ook 

 van djampi. (Boorsma, Geneesmiddelleer, bl. 2'A). 



