20 



FILICES. 



slappe, vleezige bladeren, ruim een duim breed en 4 a 5 voet lang, 

 meestal ongedeeld; zij zijn taai en dradig in het breken en zoet 

 van smaak. Men vindt haar in het bosch, vooral aan de stammen der 

 sago boom en. De bladeren, in water gewreven of kleingesneden en met 

 geraspte klapper gemengd, dienen volgens R. als hoofdwassching om 

 lang haar te bekomen (signatuurmiddel). 



Helminthostachys zeylanica hook. (H. du leis kaulf.). 

 Volksnamen. Mal.: Rawoe bèkoebang (S.W.K.), Riboe-riboe, 

 (Mol.), Sajor manis (Mol.) — Soend.: Pantjar boemi, Tapak 

 djalak — Jav. : Manon, Pakis hoerang, P. kaler, Tjékér ajam 

 — Mak. : Boeté-boeté. 



Opgericht, tot 90 cM. hoog kruid van tropisch Azië en Australië, 

 het Ophioglossum laciniatum van Rumph. (VI, bl. 153), 

 gezellig groeiend op vochtige gronden aan boschkanten of onder 

 licht kreupelhout. Op Java is het te vinden tot op 400 M. zeehoogte. 



Volgens R. wordt het dikke, kruipende rhizoom met pinang gekauwd 

 tegen kinkhoest en kan men er, nadat het van de aanhangende vezels 

 is gezuiverd, confituur van maken. In het Geneeskundig Tijdschr. v. 

 N. I. 1862, bl. 663, wordt de wortelstok een uitmuntend inlandsch mid- 

 del genoemd tegen dysenterie. Versch of gedroogd wordt hij gewre- 

 ven tot een papje, waarvan een theelepel vol twee maal daags wordt 

 ingegeven. Vaak zou na twee of drie keer innemen reeds een alge- 

 heele verandering in den toestand van den lijder intreden en de 

 dosis kunnen worden verminderd tot de helft, totdat de ontlasting 

 weer normaal is. Dit rhizoom heet ook van groot nut bij catarrhale 

 aandoeningen en bij beginnende longtering. In het eerste geval 

 zou het voldoende wezen een stukje in den mond te nemen en het 

 speeksel door te slikken, terwijl het in het laatste nuttig zou zijn 

 om buitendien een pap er van op de borst te leggen. 



De 2 a 3 voet lange stelen dienen op Java wel voor vlechtwerk. 

 De jonge stelen, in warm water een weinig opgeweekt, laten zich vol- 

 gens Rumphius toebereiden en eten als asperges, terwijl de malsche 

 einden en jonge bladeren worden gebruikt als moeskruid. Hasskarl's 

 Nut (No. 278) vermeldt, dat stelen en bladeren rauw met sambal bij 

 de rijst worden gegeten. 



In het Museum: Stengels. 



? Angiopteris amboinensis de vr. 



Volksnamen. Mal. Mol.: Pakoe ajër, P. bësar. 

 Filix aquatica f e in. beschrijft Rumph. (VI, bl. 65) als een 

 in de donkere bosschen van nauwe, vochtige valleien op kleiachtige 

 gronden groeiende reuzenvaren met vele 7 tot 14 voet lange, kruid- 

 achtige stelen, welke bij hun oorsprong een schouder en van boven 

 een kinderarm dik zijn. De jonge scheuten worden somtijds zes voet 

 hoog voor zij zich ontplooien. De wortel is een boven den grond uit- 

 stekende klomp ter grootte van een ossekop, bezet met knobbels, elk 

 bestaand uit twee getande ooien, waar de bladsteel tusschenuit komt. 

 Die wortel, in schijven gesneden gekookt met katjang icljo, geneest 

 beri-beri. Met kleine gember bij de sirih gekauwd zou hij heilzaam 

 zijn bij bloedspuwing, in het bijzonder als die het gevolg is van 

 vergiftiging of het binnenkrijgen van bijtende stoffen. 



