CEAE. 



OPHIOGLOSSUM— LYGODIUM. 21 



De jonge bladeren worden wel eens als moeskruid gegeten, doch Bladeren, 

 bij het koken gaan ze bijna geheel over in slijm (R.). 



Angiopteris ceracea v. a. v. r. 

 Volksnamen. Mal. S.W.K.: Pakoe gadjah. 

 Reuzenvaren als de voorgaande, met 4 tot 6 M. lange bladeren, in- 

 clusief de stelen, die een rood sap doen uitvloeien als men ze door- 

 snijdt. Zij werd gevonden in de Ophir Districten (Pad. Bovenlanden) 

 op ca 1 100 M. zeehoogte en is van elders nog niet bekend. 



Tegen buikpijn leggen de inboorlingen een schijf van den blad- 

 steelvoet (de „knobbels" van de vorige soort) op den buik. 



Schizaea dichotoma sm. ££^L zaea " 



Volksnamen. Mal.: Pakoe tjakar ajam (Banka), Radja antoe 

 (Banka), Roempoet boeloeh mërak (Banka), R. mërak (Banka), 

 Silajoe (S.W.K.). 

 Sierlijke varen, groeiend op humusrijken grond. Uit Banka werd 



bericht, dat de worteltjes worden gebruikt tegen hoest en andere 



keelaandoeningen, alsmede tegen kraamvrouwenziekte. 



Lygodium circinatum swartz (L. dien otom urn swartz). 



Volksnamen. Mal.: Kapei bësar, K. gorita (Mol.), Rëriboe, 



hiboe-riboc — Soend.: Pukoe hata — Jav. : Pakis rambat, P. ata — 



Bal.: Ata— Alf. Minah.: Masëm (t. t.)— Mak.: Raga-raga— 



Boeg.: Tjaweng — Term: Gomoho — Tidore: Gomongo. 



Hoog klimmend kruid, 2 tot 8 M. lang, verbreid over Zuid-Oost 



Azië en Noord-Australië, op Java vrij algemeen van af de laagvlakte 



tot op 1450 M. zeehoogte in boschranden, kreupelhout, kampong- 



boschjes, enz. Rumphius (VI, bl. 75) beschrijft het onder de namen 



Adiantum volubile polypoid.es ma jus en A. v. medium. 



In de Lampongsche Districten wordt het uit den fijngemaakten woitei. 

 wortel geperste sap gewreven in beten van een zwarte aardspin. 



Hasskarl (Het Nut, No. 359) deelt mede, dat de ranke stengels als stengels, 

 touwwerk worden gebruikt ; Koorders (Minahassa, bl. 294) zegt, dat 

 op Noord-Celebes uit de stengels sterke, maar zeer zware hoeden wor- 

 den gevlochten en Rumphius, dat men den bast van het onderste eind 

 van den stengel bezigt om de kanten van vlechtwerk te versterken. 

 Men snijdt daartoe het oudste deel van den stengel in stukken van 

 een vadem lengte, splijt dat om het grasgroene hart er uit te kun- 

 nen nemen en verdeelt den bast in strooken van de vereischte breed- 

 te. Wegens haar vastheid zijn die, beter dan eenig ander materiaal, 

 geschikt voor het omzoomen van koffertjes enz. De strooken kunnen 

 worden bewaard zonder onbruikbaar te worden. In Vlechtwerk (bl. 

 40) deeten Jasper & Pirngadie mede, dat in Pasirian (Loemadjang) 

 pakis ata geel vlechtmateriaal levert. Men snijdt den stengel in 

 drieën en droogt die strooken ca 5 dagen, waarna elk stuk in tweeën 

 gespleten en van de scherpe kanten wordt ontdaan. 



Rumphius bericht verder, dat de nog niet ontrolde krullen een Bladeren, 

 zoet moes geven en de met een weinig curcuma en was fijngestooten 

 bladeren met goed gevolg worden gebruikt voor het verbinden van 

 verstuikte of gesternten leden. Hasskarl meldt, dat de fijngewreven 

 bladeren worden gelegd op wonden, veroorzaakt door ikan lèlè. 

 In het Museum: Vlechtmateriaal. 



