D ICTYOPTER IS— CHE ILANTHES. 



29 



met geraspte klapper gemengd, volgens R. wel om het haar te 

 wasschen (signatuurmiddel ?). 



Stenochlaena palustris bedd. 



Volksnamen. Atjeh : Lambiding — Bat. : Paoe rara (Mand.) — 

 Mal.: Akar pakis, Lëmiding, Mêlat, Miding, Pakoe rami ding — 

 Minangk.: Pakoe limbèh — Soend.: Pakoe hoerang — Jav.: 

 P aki s^ bang — Mak.: Bampèsoe, Madja-mad jarig — Boeg.: 

 Bèmpèsoe, Wèwèsoe. 

 Klimmende varen, verbreid over de kuststreken van tropisch Azië', 

 Australië en Polynesië. Uit Karimon werd mij bericht, dat de sten- stengels, 

 gels van akar pakis, die in lengte varieeren tusschen 3 hasta en 

 2h vaam, vooral in het landschap Kateman worden opgekocht om na 

 drogen, waarbij de oorspronkelijk rolronde stengels een gerimpeld 

 aanzien verkrijgen, in bossen van 1000 stuks in kleine hoeveelheid 

 naar Singapore te worden verscheept. Zij brengen daar $ 0.60 a 

 $ 0.80 per bos op en worden voornamelijk gebruikt bij het vlechten 

 van kree's voor sero's e. d., waarbij ze de rotan als bindmateriaal 

 vervangen. De toenmalige Ass. Res. Brautigam van Boni deelde ins- 

 gelijks mede, dat de wèwèsoe zeer duurzaam bindmateriaal oplevert 

 voor sero's en fuiken en dat de bevolking van de oostelijke kust- 

 streken van Celebes er buikbanden van vlecht. Voorts draait men 

 er ankertouwen van voor prauwen. In de Golf van Boni nemen deze 

 stengels een niet onbelangrijke plaats in onder de handelsartikelen. 

 De als Lonchitis volubilis, door Rumphius beschreven plant 

 (VI, bl. 71) is waarschijnlijk St. palustris gecombineerd met een an- 

 dere St. soort. R. zegt, dat het aanvankelijk een struik van 2\ voet 

 hoogte is : als hij op een gunstige plaats in de zon staat, komt 

 er uit het midden een slingerende stengel, een schaft dik en 4 a 5 

 vadem lang, die de boomen beklimt en een ware liaan wordt. Metter- 

 tijd krijgt deze korte stekeltjes, zoodat men hem niet goed meer kan 

 hanteeren, * Het gebruik is als reeds medegedeeld. R. zegt, dat de 

 uiterst sterke, taaie stengels, die in zout water duurzamer zijn clan 

 rotan, ineengedraaid worden voor het binden van sero's. De kreeft- 

 roode bladeren zijn een gewoon moeskruid voor den inlander ; voor Bladeren, 

 het koken laat men ze eerst wat verflensen, omdat zij anders te 

 slijmig worden. Als inl. namen geeft hij o.m. op : Mal. Mol. : pakoe 

 méraii, p. oedang — Tern. : lageUagé. Ook Ridley (Agr. Bulletin of 

 the Malay Peninsula 1898, bl.' 187) vermeldt de lëmiding als een ge- 

 zochte eetbare soort en dat de jonge bladeren gekookt een smake- 

 lijke, eenigszins laxeerend werkende lalab vormen, werd mij eveneens 

 uit Sumatra's Oostkust bericht. 

 In het Museum: Stengels. 



Cheilanthes tenuifolia swartz. 



Volksnamen. Mal. : Pakoe aloes (Mol.), P. këtjil (Mol.), P. rë- 

 sam loemoet, P. rësam padi, Sëngkirong (Banka) — Soend. : 

 Pakoe djépoen. 

 Dryopteris campestris beschrijft Rumphius (VI, bl. 74) als 



* Hier verwart mogelijk Rumph. verschillende soorten van Stenochlaena; 

 gestekelde stengels vindt men bij St. aculeata O.K. 



