CHEILANTHES— ACROSTICHUM. 27 



re soort) en verder, dat een aftreksel van de bladeren met adas- 

 poelasari en papaja-wortel tegen buikpijn wordt gedronken,. Mevr. 

 Kloppenburg beveelt het kauwen van de blaadjes en inslikken van 

 het sap aan, als de tanden los staan tengevolge van het gebruik van 

 kwik of andere voor het gebit schadelijke medicamenten. Te Buiten- 

 zorg vernam ik, dat de blaadjes van pakoe doedoewitan deel uitma- 

 ken van een middel tegen mondspruw. 



DrynariarigidulaBEDD.(Poly podium rigidulum swartz). 



Volksnamen. Soend.: Pakoe kajakas — Jav.: Simbar lajangan. 

 Over tropisch Azië, Australië en Polynesië verbreide., op Java in 

 de vlakte en lagere bergstreken op boomen levende varen, waarvan 

 de vleezige, saprijke wortelstok bij de javaansche doekoens zeer Rhizoom. 

 gezocht is, doch alleen indien de plant gevonden is op een klapper- 

 stam, wat zelden voorkomt. In de inlandsche geneeskunde op Java is 

 dat rhizoom bekend als pasilan kèlapa (Vorderman, Geneesmiddelen 

 I en Kritische Beschouwingen). Het gebruik heb ik niet vermeld ge- 

 vonden en pasilan këlapa nooit aangetroffen bij de medicijnverkoop- 

 sters te Batavia, waar het volgens Vorderman van Bantam zou wor- 

 den aangevoerd. 



Drynaria sparsisora moore. 



Volksnamen. Mal.: Akar koesoe (Mol.), Palingir (id.) — 

 Soend.: Pakoe langlajangan — Jav.: Simbar lajangan — 

 Bal.: Simbar — Mak. : Barang-barang — Term: Lilianga. 

 De plant door Rumphius beschreven (VI, bl. 78) onder den naam 

 Poly podium pilosum, groeit over den geheelen Archipel ver- 

 breid op boomen en in het bosch op den grond op zandige plaatsen. 

 Het sap uit den dikken, als met een wollige vacht bekleeden wortel- Rhizoom. 

 stok wordt in de oogen gedruppeld en het fijngewreven rhizoom 

 daarop gebonden, als de oogen verhit en aangedaan zijn. De wortel- 

 stok, met siriboa gekauwd en het sap ingeslikt, wordt geprezen als 

 heilzaam middel tegen langdurigen buikloop ; anderen nemen het sap 

 in met schraapsel van agël- en sandelhout. Het rhizoom met curcuma 

 gekauwd, wordt als rijpmakend middel op bloedvinnen aangewend. 

 De Javanen gebruiken het gekneusd uitwendig om de zucht uit ge- 

 zwollen leden te trekken. Met een papje van den wortelstok bestrijkt 

 men het gelaat om sproeten en andere vlekken te verdrijven. De 

 wortelstok met den bast van Inocarpus edulis forst, in water ge- 

 kookt, geeft een drank tegen gonorrhoea virulenta. 



De makassaren koken wel de jonge loofbladeren tot moeskruid(R.). Bladeren. 



Acrostiehum aureum linn. (A. inaequale willd., A. 

 speciosum wii.ld.). 



Volksnamen. Mal. : Pakoe laoet, P. larat, Papah, Pijai, Sajor 



pakoe (Timor) — Soend.: Hata dijoek, Pakoe tjaj — Jav.: 



Kalakéok, Wihakas, Wrakas — Bwoolsch : Alaboe — Batjan : 



Gana-ganas. 



Grove varen, cosmopoliet der tropen, groeiend op open, modderige 



vlakten in de kustmoerassen en langs getijstroomen, waar zij vaak 



in groote hoeveelheid optreedt. Volgens Teysmann (Nat. Tijdschr. v. 



N. I. dl 34, bl. 503) worden op Timor de jonge bladeren gegeten ; ook 



