28 



FILICES. 



op Noord-Celebes en Kangean dienen de jonge toppen wel voor 

 groente. 



Prins Bonaparte deelt in zijn Notes Ptéridologiques fase. VII, 

 bl. 22 mede, dat in Anam van de harde, perkamentachtige bladeren 

 ataps worden gemaakt. Deze zijn duurder, maar ook duurzamer, dan 

 de overigens gebruikelijke dakbedekking van stroo en zouden daarop 

 veel voor hebben in geval van brand, terwijl een met stroo gedekt 

 huis verloren is indien het dak in brand raakt, zouden ataps van de 

 bladeren van deze varen door het vuur zeer snel worden verteerd, 

 maar de rest van het huis en zijn inhoud gespaard blijven. 



Platycerium bifurcatum c. chr. (P. alcicorne gaud.). 



Volksnamen. Mal. : Simbar agoeng (W. Born.) — Soend. : 



Pakoe oentjal — Jav. : Simbar mëndjangan, Pakis tandoek 



mëndjangan — Bal. : Simbar mëndjangan. 

 Vaak tegen dikke boomen als sieraad gecultiveerde hertshoorn- 

 varen, thuis behoorend in Australië en Nieuw-Caledonië. Volgens 

 Mevr. Kloppenburg worden de bladeren gebruikt als tapel tegen 

 koorts in den buik. Jasper (Geneeskr. planten) vermeldt, dat de bla- 

 deren van simbar mëndjangan, met adas-poelasari en roode uien fijn- 

 gewreven, worden aangewend op gezwollen lichaamsdeelen. 



Ceratopteris thalictroides brongn. 



Volksnamen. Poelvaren, Sawahvaren — Mal. : Pakoe rioh 



(Banka), P. roman (S.O.K.), Sajoer kodok — Soend.: Pakoe 



tjaj — Jav. : Pakis rawah. 

 Het Millefolium aquaticum van Rumphius (VI, bl. 176) is 

 een in alle tropische landen in ondiepe stilstaande zoete wateren 

 groeiende tot 1 M. hooge varen ; op Java is zij overal te vinden van 

 af de laagvlakte tot op 800 M. zeehoogte. Rumphius zegt, dat de ar- 

 men onder de makassaren en boegineezen, in wier land zij veel wordt 

 gevonden in poelen in de buurt van de rijstvelden, de bladeren eten, 

 onder katjang idjo of ander moeskruid gekookt. Ridley (Agr. Bulle- 

 tin of the Malay Peninsula 1898, bl. 187) vermeldt deze soort als 

 een gezochte eetbare varen. 



Dicksonia Blumei moore (Balantium chrysotriclium 



HASSK.). 



Volksnamen. Mal. : Pakoe toenggak (S.W .K.) — Soend. : Pakoe 



kidang. 

 Forsche varen, met vrij dunnen, dikwijls gebogen stam en leder- 

 achtige bladeren, op Java op slechts enkele plaatsen in de Preanger 

 voorkomend tusschen 1600 en 2200 M. zeehoogte. Deze soort zou 

 voornamelijk de (onechte) pënawar djambé leveren van den inlandschen 

 medicijnhandel (zie de volgende soort). Volgens Vorderman (Madoe- 

 reesche planten, No. 20 en 44) zijn de haren roodbruin, volgens anderen 

 geelachtig (chrysotriclium = goudgeelharig). Greshoff (Teysmannia 

 1890, bl. 146) beschrijft ze als niet zoo fraai als de echte pënawar 

 djambé van Sumatra. Dezelfde deelt mede, dat toen in 1850 het ge- 

 bruik van dit bloedstelpend middel weder eens aan de orde werd gesteld, 

 Teysmann van deze soort te Kandang Badak op ca 2400 M. hoogte 

 een vrij uitgebreiden aanplant maakte. 



