CYCAS. 33 



zou kunnen worden. C. Rumphii draagt niet rijk en bovendien met 

 groote tusschenpoozen. Het is er derhalve ver vandaan, dat de Cy- 

 cas-soorten van praktische beteekenis zouden zijn of kunnen worden 

 als leveranciers van zetmeel. Men nam er proeven mede op Trinidad 

 (Trinidad Bulletin of miscellaneous information, Juli 1908, bl. 85), 

 doch kwam ook daar tot de conclusie, dat C. circinalis te langzaam 

 groeit om voor zetmeel-productie van waarde te wezen. 



De jonge bladeren, omtrent een voet lang en samengerold op de- Blader 

 zelfde wijze als bij de varens, zijn zeer malsch en kunnen worden gege- 

 ten als asperges. Insgelijks kunnen de pas ontplooide bladeren ge- 

 kookt als groente worden genuttigd (Rumph.). De vergelijking met 

 asperges wordt ook gemaakt door Teysmann in het Natuurk. Tijdschr. 

 v. N. I. dl XIV, bl. 350, waar hij mededeelt, dat te Sibolga en elders 

 de jonge, pas ontplooide bladeren door de inlanders als lekkernij wor- 

 den gegeten. Zij kunnen, vervolgt hij, als asperges genoten worden, 

 en hoewel zij niet den smaak daarvan bezitten zijn zij toch ook 

 voor fijnere tongen niet te versmaden. In Hasskarl's Nut is bij 

 No. 722 aangeteekend, dat het sap uit de jonge bladeren wordt aange- 

 wend tegen koliekpijnen, branding der maag en bloedbraken. 



De uit de kruin voortkomende stelen, waaraan de vruchten (d.z. de Gom. 

 zaden) ten getale van 3 tot 5 groeien, zijn van buiten hard, inwen- 

 dig kruidachtig en vol kleverig slijm, dat tot een wit gom opdroogt 

 (Rumph.). Volgens een mededeeling van Dr Boorsma moet dit 

 gom een goed kleefmiddel zijn en als zoodanig wel toepassing vinden. 



De zaden zijn zoo groot als pinangnoten ; onder een dikken bolster zaden. 

 vindt men een dunne schaal, omsluitend een door een droge, spons- 

 achtige massa omgeven, langwerpige kern. Ook deze kernen worden, 

 na een omslachtige bereiding, gegeten : bijzonder veel werk daarvan 

 maken de inlanders van Kei en Aroe (Rumph.). Teysmann bericht in 

 het Natuurk. Tijdschr. v. N. I. dl XI, bl. 137, dat hij op het strand bij 

 Soembring in Kediri een menigte kolossale, oude Cycasboomen aan- 

 trof. De zaden daarvan werden na drogen geweekt om er de bittere 

 bestanddeelen uit te trekken en dan tot een brij gestooten, die ge- 

 kookt voor een lekkere spijs werd gehouden. Hasskarl (Het Nut, No. 

 722) zegt, dat de rijpe zaden geschild, afgekookt, dan twee dagen in 

 water geweekt, tot meel gestampt en met rijst vermengd gegeten 

 worden. Volgens Filet (No. 2105) worden ze geconfijt : rauw genut- 

 tigd zouden ze verstopping veroorzaken. 



De voorzorgen bij het toebereiden der zaden genomen wijzen op 

 de aanwezigheid daarin van een giftige stof. Rumphius zegt, dat op 

 Celebes het sap uit de pitten aan de kinderen te drinken werd ge- 

 geven om dezen naar 's lands wijs om te brengen, teneinde door de- 

 zelven niet belemmerd te zijn als de ouders een zwervend leven in 

 de bosschen wilden gaan leiden. Zij hebben echter volgens hem ook 

 hun gebruik in de medicijnen, want, versch geraspt en opgelegd zijn- 

 de, genezen ze allerhande ulceratiën, alsmede de kwade zweren aan de 

 voetzolen en andere overblijfselen van de ambonsche pokken (fram- 

 boesia). Diezelfde korrel wordt ook zeer geprezen tegen aamborstig- 

 heid, als men hem wel toebereid komt te nuttigen (Rumph.). De 

 jonge zaden, met water afgekookt, zijn volgens een aanteekening in 

 Hasskarl's Nut een brakingopwekkend, maagzuiverend geneesmiddel. 



In het Museum: Gom, zaden, meel. 



Nuttige Planten I 3 



