GNETUM. 55 



? / 47 - Opdat ze gestadig en tot dagelijksch keukengebruik nieuw loof zou- 

 den voortbrengen, worden de takken dikwijls afgekapt als bij ons de 

 wilg (Rumph.). Dat knotten heb ik op Java nooit waargenomen. 



Mogelijk naar aanleiding van de door R. gemaakte opmerking 

 omtrent het veroorzaken van jeuk en de verdenking waaronder zij 

 staan van bedwelmend te wezen, stelde Greshoff (Plantenstoffen 1 1, 

 bl. 191) een voorloopig onderzoek in naar de bestanddeelen der jonge 

 bladeren. Hij vond een stof, die „wellicht nader onderzoek verdient." 



De vruchten, ter grootte en van den vorm van eikels, hebben een 

 dunne, aanvankelijk groen gekleurde, doch met het rijpen geleidelijk 

 in geel, rood, en ten slotte paars overgaande huid, waaronder een 

 overlangs gestreept, langwerpig nootje ligt met een dunne, breekba- 

 re schaal, die een droge, eetbare pit insluit. Van de vruchten der 

 wilde hoornen bevat de vleezige schil vele stijve, glimmende haren, 

 die bij aanraking met de huid jeuk en zwelling veroorzaken (Rumph.). 

 Behalve het zeer algemeene gebruik in „sajoer malindjo" en als bij 

 den weg (te Batavia o. a.) in gekookten toestand te koop aangeboden 

 snoeperij, hebben deze zaden nog een andere, economisch niet onbe- 

 langrijke toepassing, beschreven door Vorderman in het reeds aange- 

 haalde opstel in ïeysmannia. Als indische delicatesse, zoowel bij 

 de rijsttafel als tusschentijds bij wijze van versnapering, gelden, 

 zegt hij, de platte, broze, witte koekjes, die in toebereiden staat 

 kripik-, rauw ëmping-malindjo heeten. Daarin bestaat in Bantam een 

 groote handel. Ook te Batavia wordt wel ëmping aangemaakt, doch 

 deze heeft minder handelswaarde dan de bantamsche, wat grooten- 

 deels het gevolg is van de geringere zorg aan de bereiding besteed. 

 Op de pasars in het Tjaringinsche wordt malindjo in groote hoeveel- 

 heden te koop aangeboden, zoowel met als zonder vruchtschil. De 

 voornaamste tangkil-markt is de pasar te Bodjong Tjanar, een desa 

 aan de grens tusschen de districten Menes en Tjaringin. Van daar 

 wordt een groot deel naar de desa Tjarita gebracht om verwerkt te 

 worden. Dit geschiedt als volgt. De rijpe vruchten worden van de 

 schil ontdaan en gekookt of gedurende korten tijd in een ijzeren pan 

 geroosterd, waarna de alsdan gemakkelijk loslatende hoornachtige 

 huid wordt verwijderd. De nog warme zetmeelrijke kernen worden 

 nu tot platte, ronde koekjes vervormd door ze, elk op zichzelf of 

 meerdere tegelijk, op een vlakken steen krachtig uit te stampen. 

 Daarna worden ze in de zon goed gedroogd. Voor deze ëmping tol 

 toespijs kan dienen, moet zij eerst in kokende olie even opgebraden 

 worden : daardoor zwellen de koekjes op, terwijl de substantie ten- 

 gevolge van de ontwikkeling van kleine gasbelletjes luchtig en te- 

 vens croquant wordt. In dit artikel is te Batavia een groote omzet, 

 daar het van hieruit naar elders wordt vervoerd. Volgens Vorderman 

 zou per jaar 5000 picol worden verzonden. Waarop zijn schatting 

 berust is niet bekend, doch deze handel is zonder twijfel vrij belang- 

 rijk, daar voorheen de bataviasche bladen in hun finantieele kro- 

 nieken de marktprijzen voor ëmping van tijd tot tijd opnamen. De 

 noteering op 12/1 -'10 was ƒ 32 p. p. voor eerste kwaliteit van Serang 

 en / 27 voor tweede kwaliteit. Drie weken later waren de prijzen 

 respectievelijk ƒ 28 en /25 en begin April werd „blindjo" van Laboean 

 verhandeld voor / 24 tegen Serang-blindjo voor / 20. 



Iu het Museum: Vezelstof, zaden, ëmping. 



Ëmping 



