ZEA. 



81 



Doorlatende, humusrijke gronden geven de beste resultaten: alleen 

 daarop, aldus Van der Veer (Tweede Gewassen, 1919), kan de maïsplant 

 twee kolven tot rijpheid brengen. Haar wortelstelsel is zeer op- 

 pervlakkig, zoodat een diepe grondbewerking overbodig, en de groei 

 in hooge mate afhankelijk is van den toestand waarin het bovenste 

 laagje der bouwkruin verkeert en tijdens den groei geraakt. Ook 

 de weersgesteldheid oefent een grooten invloed uit : veel vocht 

 tijdens het zaaien verzwakt het gewas en als de regens in het 

 begin van den groeitijd lang aanhouden valt altijd een hoog per- 

 centage uit. Zware buien tijdens het rijpen zijn nadeelig voor de 

 kwaliteit. De meest gewenschte regenverdeeling is : niet te intense 

 droogte in de eerste twee weken na het zaaien, niet te veel neer- 

 slag van af het aanaarden tot aan den bloei en aanvankelijk niet 

 te sterke droogte van af het begin van den bloei tot na den oogst. 

 Groote droogte na het aanaarden brengt den groei tijdelijk tot 

 stilstand, omdat daardoor het vormen van nieuwe wortelkransen 

 wordt vertraagd. 



Op Java wordt djagoeng volgens De Bie (Inl. Landb. I, bl. 99) en 

 Sollewijn Gelpke (bl. 117) in het westelijk deel op sawahs niet anders 

 geteeld dan als tweede en op gogo's vaak als eerste gewas, door- 

 gaans tegelijk met andere voedingsmiddelen — in Öost-Java op 

 sawahs als eerste en tweede en op tegals als tweede gewas. In 

 laatstgenoemd deel van het eiland dwingt watergebrek in verband 

 met geringer regenval en groote poreusheid van den grond dikwijls 

 ook in den westmoesson een deel der sawahs buiten de bevloeiing 

 te laten en die velden worden dan bij voorkeur met maïs beplant. 

 Inzonderheid madoereezen, die zich in Oost-Java vestigen, gaan 

 heel licht tot deze cultuurwijze over. Ook in West-Java wordt 

 algemeen in den regentijd maïs geplant, nooit echter om er rijp 

 zaad van te oogsten, maar steeds voor sajoeran en andere neven- 

 doeleinden ; het geschiedt daar dan ook alleen als tusschengewas 



Nuttige Planten I. 



